فلسفه گويند : نقطه عبارت از اصل است و جسم حجاب اصل است و صورت ، حجاب جسم مىباشد ، ولى حجاب غير جسد ناسوتى است ، دليل آن بيان الهى است كه :
اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
، يعنى : خدا نور آسمانها و زمين است ( 35 - نور ) .
« الله » اسم ذات است و نور از صفات ذات ، و حضرت محمديه صفت « الله » و برگزيدهء او ، يعنى در عالم نور صفت اوست و در عالم ظهور برگزيده و صفوهء وى است ؛ و نقطه در نزد عارفان بالله عبارت است از نزول و فرود آمدن وجود مطلق از باطن به ظاهر و از آغاز به انجام ، يعنى ظهور هويّتى است كه آن هويت عبارت است از مبدأ وجودى كه نه عبارت مىپذيرد و نه اشارت .
دم مزن كاندر عبارت نايدت * او مگو كاندر اشارت نايدت
نى اشارت مىپذيرد نى بيان * نى كسى زو نام ديده نى نشان
عارف همدانى و شهيد درگاه حسينى در كتابش گويد : نقطه عبارت است از تنزل حق تعالى و ظهورش به صورت خلق ، مانند تنزّل « الف » و ظهورش به صورت حروف ، يعنى تعيّن حق مطلق - كه معبود است - به صورت خلق مقيّد - كه همان عابد است - جز به واسطهء نقطهء تعيّنى وجودى اضافى كه به نام امكان و حدوث است صورت نمىبندد ، يعنى نقطهاى كه تحت وجود به اين اوّلى امكانى بوده و گاهى به نام عقل اوّل و گاه ديگر به نام روح اعظم ناميده مىشود و بدان عابد - كه همان بنده است - از معبود - كه پروردگار است - امتياز و جدايى مىيابد .
همين طور حروف ، براى اينكه تعيّن « الف » تنها - كه همانند ذات است - به صورت « باى » مقيد جز به سبب نقطهء تعيّنى تحت