ب . ارزيابى كتب حديث در مكتب اهلالبيت ( ع )
اوّلين كسى كه در مكتب اهلالبيت به تدوين حديث پرداخت ، امام على ( ع ) بود كه هرچه رسول خدا ( ص ) بر او املأ مىفرمود آن را در كتابهائى مىنوشت كه يكى از اين نوشتهها « جامعه » است . كتابى كه طول آن هفتاد ذراع بوده و بر صفحه پوست دباغى شده جاى گرفته و هرچه از احكام اسلام كه مورد نياز مردم بوده در آن وجود داشتهاست . اين كتابها را امامان اهلالبيت - فرزندان على ( ع ) - يكى پس از ديگرى به ارث بردند و حديث رسولالله ( ص ) را از متن آنها براى شاگردان خود روايت مىكردند و آنها نيز ، احاديث مذكور را در رسالههاى كوچك خود تدوين كردند .
و اولين كسى كه در اين مكتب به تأليف رسالههاى مذكور در يك مجموعه حديثى جامع به نام كافى پرداخت ، شيخ كلينى - متوفاى 329 ه - - بود . سپس شيخ صدوق - متوفاى 381 ه - - مجموعه « مدينة العلم » را تاليف كرد ؛ مجموعهاى كه ، بر اثر آتشزدن كتابها و كتابخانههاى پيروان مكتب اهلالبيت و طرد و تبعيد آنها ، مفقود گرديد . آخرين مجموعههاى حديثى جامع مكتب اهلالبيت نيز مجموعه « بحارالانوار » مجلسى - متوفاى 1110 ه - - و « عوالم » بحرانى از شاگردان مجلسى است .
عالمان مكتب اهلالبيت آنگاه با عنايتى ويژه به تدوين احاديث فقه و احكام پرداختند و شيخ صدوق اولين مجموعه فقهى مبتنى بر حديث را تاليف كرد و آن را « مَن لايَحضُرُهالفقيه » ناميد . و شيخ طوسى - متوفاى 460 ه - - كتابهاى : « استبصار » و « تهذيب » را تأليف كرد . آنگاه كتابهاى : كافى و فقيهُ من لايحضرهالفقيه و تهذيب و استبصار به عنوان مجموعههاى حديثى ، شهرتى تام و تمام گرفت . حال آنكه كتابهاى تأليف شدهء دورههاى اخير مانند :
وسائلالشيعه شيخ حرّعاملى - متوفاى 1104 ه - - و جامع احاديث الشيعه آيت الله بروجردى - متوفاى 1380 ه - - بسى جامعتر و
تهمتها و دروغ پردازىها در كتاب « لله ثم للتاريخ » ( فارسى ) — صفحة 65
مساهمون: السيد مرتضى العسكري
ص٦٥