خدا را بنويسيد ؛ تنها كتاب خدا را . آيا كتابى جز كتاب الله وجود دارد ؟ تنها كتاب خدا را
بنويسيد . » گويد : « ما نيز ، هرچه را نوشته بوديم در يك جا گردآورديم و سپس همه را آتش زديم ! » « 1 » .
براستى اگر اين روايات صحيح باشد ، وظيفه مسلمانان چيست ؟ آيا نبايد همه مصادر و مدارك حاوى احاديث رسولخدا ( ص ) ، و همه صحاح و مسانيد و سيره و تفسير را گردآورند و آنها را بسوزانند يا به دريا بريزند ؟ ! ! و اگر چنين كنيم و همه مصادر سنّت رسولخدا ( ص ) را به دريا بريزيم ، از شرايع اسلام چه مىماند ؟ ! نه ، رسولخدا ( ص ) هرگز چنين سخنانى را نفرموده ، بلكه نقيض آن را بيان داشته و در حجةالوَداع فرموده است :
( نَضَّرَاللهُ عَبداً سَمِعَ مَقالَتي فَوَعاها وَ بَلَغَها مَنْ لَمْ يَسْمَعْها ، فَكَمْ مِنْ حاملِ فقهٍ الي مَنْ هواً فقَهُ مِنه . . . )
« خدا شادمان كند بندهاى را كه سخنان مرا بشنود و حفظ كند و به كسى كه آن را نشنيده برساند ؛ اى بسا حاملِ فقهى كه فقه را به فقيهتر از خود مىرساند . . . » « 2 » .
و در حديث ديگر فرمود
: ( فَرُبَّ حاملِ فقهٍ غيرفقيه ، وَ رُبَّ حاملِ فقهٍ الي مَن هُوَ افقَهُ مِنه .
« اى بسا حامل فقهى كه فقيه نيست ؛ و اى بسا حامل فقهى كه فقه را به فقيهتر از خود مىرساند » .
هامش
( 1 ) . مسند احمد ، ج 3 ص 12 - 13 . لفظ حديث بدين صورت است :
كُنّا قُعوداً نكتُبُ مانَسْمَعُ مِنَ النّبي ( ص ) فخرج علينا فقال : ما هذا تكتبُونَ ؟ فقُلنا : ما نَسْمَعُ مِنك . قفالَ : أكتابٌ مَعَ كتابِ اللهِ ؟ فقُلنا : ما نَسْمَعُ . فقال : اكتُبوا كتابَ اللهِ ، امحضُوا كتابَ الله ، اكتابٌ غيرَ كتابِ الله ؟ امحضوا كتابَ الله . فقال ( ابوهريرة ) : فَجَمَعْنا ما كتبنا فى صَعيدٍ واحِدٍ ثُمَّ احْرَقْناهُ بالنّار .
( 2 ) . مراجعه كنيد به معالم المدرستين ، تعريف مصطلحات پنجگانه كه مصادر روايات در آنجا آمده است . نيز بدائع المِنَن ، 1 / 14 ؛ جلد دوم