همراه على هشتصد تن از انصار و هفتصد تن از كسانى كه در بيعت رضوان شركت داشتند ، و صد و سى تن از افرادى كه جنگ بدر را در ركاب پيامبر جنگيده بودند ، حضور داشتند « 1 » .
اين خياط در تاريخ خود نوشته است : « هشتصد تن از كسانى كه در بيعت رضوان * « 2 » با پيامبر خدا بر مرگ بيعت كرده بودند ، در جنگ صفين همراه على عليه السلام بودند . » « 3 »
نصربن مزاحم در كتاب مشهور « وقعه صفين » مىنگارد :
« قيس بن سعدبن عباده ياور فداكار و رشيد امام در هنگامهء صفين ، روزى به نعمان بن بشير - كه او و مسلمه بن مخلّد با معاويه همراه بودند - گفت : اى نعمان دقت كن ! ! آيا با معاويه جز آزاد شده يا عربى نادان و بيابانى و يمنى گول خورده ، كس ديگرى مشاهده ميكنى ! ؟ نيكو بنگر ! كجايند مهاجرين و انصار و تابعين پاكدامن كه خداوند از ايشان خشنود است ؟ آنگاه بنگر ! آيا جز تو و دوستت چه كسى همراه معاويه هست ، در حالى كه شما هم نه در شمار مجاهدان بدر هستيد ، و نه در شمار افراد بيعت عقبه و نه در شمار افراد جنگ احد ، و نه براى شما در اسلام و دين سابقهاى هست ، و نه آيهاى از قرآن به مدح شما نازل شده است ؟ !
بجانم سوگند ، اگر امروز تو با ما در مصافى ، و فتنه انگيزى مىكنى ، پدرت نيز در گذشته چنين رفتار كرده بود ! ! » « 4 »
مقصود قيس از افراد بيعت عقبه ، مردانى از انصار بودند كه در عقبه * * « 5 » ، قبل از هجرت ، با رسول خدا ( ص ) پيمان بستند ، و اسلام را پذيرا شدند . مقصود او
هامش
( 1 ) ذهبى : « تاريخ الاسلام » 2 / 149 .
( 2 ) * مربوط به سال ششم از هجرت ، قبل از حديبيه افراد شركت كننده در اين بيعت را هزار و چهار صد تن نوشتهاند . ( يعقوبى 2 / 41 - 40 + ابن هشام 2 / 316 - 315 + طبرى 2 / 644 - 620 )
( 3 ) خليفه بن خياط : « تاريخ » 180 . 1 ، چ الاداب نجف 1386 .
( 4 ) نصربن مزاحم : « وقعه صفين » / 449 .
( 5 ) * * سرزمينى است در منى و منزليست بر سر راه مكه بعد از واقصه و قبل از قاع ( معجم البلدان 4 / 134 )