1 خلاصهاى از بحثهاى گذشته يا نگرشى كوتاه به زندگانى معاويه
نفست امية علي هاشم زعامة قريش في الجاهلية
« در عصر جاهليت ، بنىاميه به رياست بنىهاشم حسد مىورزيدند »
در دوران جاهليت ، اميه و فرزندانش ، به رياست و بزرگى هاشم و خاندانش سخت رشگ مىبردند . اين حسد ورزى حوادثى نامطلوب به بار آورد ، اما قبل از طلوع اسلام ، معارضه و مبارزهء امويان ، چندان سخت و حاد نبود . زمان گذشت ، و نوادهء عبدالمطلب بن هاشم ، « اسلام » دين بزرگ خدا را براى جهان انسانيت ، به ارمغان آورد . در اين موقع بود كه ابوسفيان نوادهء اميه ، رهبرى مبارزهء قريش عليه اسلام را بر عهده گرفت ، و اكثر جنگهاى ضد اسلامى مشركين مكى را رياست كرد . او در تمام مدت ناتوانى ظاهرى اسلام ، گروندگان ضعيف و بىتوان آن را به زير شكنجههاى سخت و مرگآور كشيده ، و تا آنجا كه امكان داشت از آزار دادن آنها دست نكشيد .
البته هميشه اوضاع بدين منوال نماند ، و سرانجام خداى بزرگ ، پيامبر خويش را يارى كرد ، و مكه را براى او و مجاهدان مسلمان گشود ، و فتح