صلى الله عليه و آله - هرگز فردى بليغتر از عائشه مشاهده نكردهام * « 1 » « 2 » .
احنف بن قيس گفته است : من سخنرانى خلفاء : ابوبكر و ديگران را شنيدهام ، اما سخنى محكتر از عائشه به ياد ندارم « 3 » .
روزى معاويه از زياد پرسش كرد كه چه كس از همهء مردم بهتر و رساتر سخن مىگويد ؟
زياد گفت : تو اى خليفه !
معاويه گفت : تو را سوگند مىدهم !
زياد گفت : چون سوگند دادى ناچارم كه بگويم بليغترين مردم عائشه است ! ؟
معاويه گفت : عايشه درى را نگشود كه بخواهد آن را ببندد ، مگر اينكه توانست آن را ببندد ، و درى را نبست كه بخواهد آن را بگشايد ، مگر كه آن را گشود ! ! « 4 »
از محاوراتى كه در گذشته با امسلمه و ابوالاسود دئلى ديديم * * « 5 » و از نوشتهها و نامهها و خطبههاى وى در جنگ جمل ، كاملا مىتوانيم به قدرت فوق عادى عائشه در سخنرانى پى ببريم .
البته ما مطلقا گفتهء معاويه و احنف بن قيس و ديگران را در زمينهء عائشه نمىپذيريم ، و آن را مبالغه مىدانيم ؛ زيرا از يك طرف اينان با يكديگر همكارى مىكردند ، و به اصطلاح عاميانه به هم نان به قرض مىدادند ، و از سوى ديگر همگان در دشمنى و پوشانيدن فضائل اهل بيت پيامبر ( ص ) كوشا بودند . اما آن چه كه به عنوان نتيجه بدست مىتوان آورد ، اين است كه عائشه از نظر سخنورى
هامش
( 1 ) * چنين به نظر مىرسد كه شايد معاويه از عايشه آن هم بر در خانهء او ، بىنظر و غرض نبوده است ، و وى مىخواسته اين سخن به گوش عائشه برسد ، در نتيجه از وى خشنود گردد ! !
( 2 ) « سير اعلام النبلاء » 2 / 229 .
( 3 ) « سير اعلام » 2 / 134 .
( 4 ) « تهذيب ابن عساكر » 5 / 417 .
( 5 ) * * به مجلد دوم از ترجمه كتاب حاضر بنگريد .