5 حكومت موروثى مىشود
فتقت عليهم فتقاً لا يرتق ابداً
« كار اين امت را چنان پاره كردم كه هرگز اصلاح نپذيرد »
مغيره بن شعبه
لقد هان عليهم دينهم
« هر آينه دينشان در نظرشان بسيار بىارزش بوده است »
معاويه
آنگاه كه حكومت معاويه استقرار يافت ، و پايههاى آن استوار گرديد ، و ديگر خطرى حكمروائى او را تهديد نمىكرد ، به فكر تازهاى افتاد ، و شايد بتوان گفت ، اين فكر اساساً در مغز او هيچ تازگى نداشت ، و چنان كه در گذشته ديديم ، در سرى سفارشات پدرش ابوسفيان قرار داشت ! اين فكر چيزى جز موروثى كردن حكومت اموى نبود . او براى انجام دادن نظر خويش سخت دست به كار شد ، و از هر عامل ممكنى كمك گرفت ، و هر حيله و نيرنگ و جنايتى كه در توانش بود ، به كار برد !
« ابن عبد ربه » دانشمند مشهور اندلسى مىنويسد : « معاويه هفت سال مداوم در آماده كردن مردم براى بيعت با يزيد مىكوشيد . با حيلهگران و سياستمداران شور مىكرد . نزديكان و اقارب را با پول مىفريفت ، و دوران را با لطايف الحيل به خود نزديك مىساخت » « 1 » .
هامش
( 1 ) « العقد الفريد » 3 / 129 ، در تاريخ زندگانى خلفاء چ جماليه .