نيز احساس كردند حكومت علوى با آن همه عدالتها و برابر بينىهاى خود ، تنها حكومتى بوده است كه مىتوانسته آنها را به سعادت حقيقى برساند . * « 1 » .
3 ) مسئلهء ديگرى كه در شمار علل مهم متاركه وجود داشت ، و خود عامل بزرگى محسوب مىشد سستى سپاه كوفه و تشتت فكرى و عملى آنها بود ، و چنان كه مشاهده كرديم اين روحيه در ميان افراد سپاه مزبور ، آنقدر نيرومند و مؤثر بود كه با اندك حادثهاى ، لشگر چندين هزار نفرى را در هم مىريخت ، و نظم و انضباط آن را مىشكست ، و حتى كشتن پسر پيغمبر خدا ( ص ) و امام و رهبر خلق را چون حادثهاى بس ساده مطرح مىكرد ، به طورى كه اگر موانعى بوجود نمىآمد به انجام مىرسيد ! تا تمام نقشههاى پاسداران جاهليت به ثمر بنشيند !
با توجه به اين مطلب ، به خوبى روشن است كه معاويه مىتوانست با خريدن چند تن از سران لشگر - چنانچه در حادثهء تيراندازى ديديم - آن حضرت را به دست سپاهيان خود دستگيرش كرده و پس از پيروزى كامل با بارى چون كوه از منت ، امام را ببخشد و آزاد كند ، و اين ننگ براى ابد بر دامان امامان اهل بيت و رهبران راستين جوامع بشرى و اسلامى بجاى ماند كه آزاد شدهء سمبل كفر و نفاقند ، و جان خويش را مديون خاندان اموى - آزادشدگان جدشان در روز فتح مكه - مىباشند ! ؟ « 2 »
4 ) در جنگ صفين به همراه امام اميرالمؤمنين « 3 » - چنان كه خواهد آمد - گروه انبوهى از ياران پيامبر اكرم ( ص ) بودند كه مورخين تعداد آنها را بيش از دو هزار تن شماره كردهاند : هفتاد تن از جنگجويان بدر كه از سرى قديمىترين ياران رسول بودند ، هفتصد يا هشتصد تن از افرادى كه در بيعت رضوان شركت داشتند ، و خداوند در قرآن مجيد از آن ستايشها كرده است ، و هزار و چهارصد نفر از ديگر مهاجرين و انصار « 4 » .
هامش
( 1 ) * قيامهاى پى در پى مردم به رياست علويان ، خود نشانى از اين حقيقت است .
( 2 ) نگاه كنيد به عللى كه خود امام مجتبى عليه السلام ، براى متاركه با معاويه ذكر مىكند « بحارالانوار » 44 / 25 ، 29 ، مقايسه شود با « الاخبار الطوال » 221 - 220 .
( 3 ) عباده در تمام جنگها با پيامبر اكرم ( ص ) همراهى كرد ، تا سال 34 از هجرت نيز حيات داشت . سرانجام در « رمله » يا بيتالمقدس وفات يافته و همانجا مدفون شد . « الاستيعاب » / 412 + « اسدالغابه » 3 / 106 + « تهذيب » ابعساكر 7 / 206 - 214 + « الاصابه » 2 / 260 + « سيرالاعلام » 2 / 5 - 1 .
( 4 ) « يعقوبى » 2 / 164 + « تاريخ ابن خياط » 1 / 180 .