معاويه عبداللهبنمسعده را با هزار و هفصد نفرسرباز به قلمرو امام فرستاد ، و به دو دستور داد كه از هر آبادى كه گذر مىكند ، به زور زكات بگيرد ، و هر كس كه از پرداخت آن خوددارى كرد ، به قتل برساند . عبدالله به دنبال اجراى فرمان معاويه از شهرهاى مدينه و مكه و سرزمين حجاز عبور كرد « 1 » .
د : ضحاك بن قيس
فاغار علي الحاج فاخذ أمتعتهم
« حاجيان در راه مكه غارت كردند . »
« ضحاك بن قيس » ، مردى از قريش و از سركردگان جنگى معاويه به شمار مىرود . هفت سال قبل از رحلت پيامبر اكرم ( ص ) به دنيا آمده است . وى در جنگهاى معاويه سخت كوشيد ، و گرفتارىهاى فراوان را بتن خويش خريد . ضحاك مدتهاى مديد رياست شرطهء دمشق را به عهده داشت . بعدها در سال پنجاه و سه از هجرت حاكم كوفه شد ، و تا چهار سال در آنجا فرمانروائى كرد . سپس براى بار دوم در دمشق رياست شرطه يافت . وى در هنگام مرگ و دفن معاويه متصدى امور بود ، يزيد را كه در شكارگاه بسر مىبرد ، از مرگ پدرش مطلع ساخت . اما پس از مرگ معاويه بن يزيد خليفهء سوم اموى با عبداللهبنزبير بيعت كرده و با مروانبن حكم ، خليفهء اموى در « مرج راهط » جنگيد . در همين سرزمين و در ضمن همين نبرد بود كه در نيمهء ذىالحجه سال شصت و چهار از هجرت كشته شد « 2 » .
طبرى مىنويسد : معاويه ، ضحاكبنقيس را با سه هزار سرباز به سوى عراق گسيل نموده و به دو فرمان داد از قسمت سفلاى سرزمين « واقصه » گذر كرده تمام اعرابى كه در اين نواحى سكونت دارند ، و از امام اطاعت مىكنند ، مورد غارت قرار دهد ! ؟ .
ضحاك فرمان معاويه را به گوش جان پذيرفت ، و به سوى سرزمين « ثعلبيه » رفته و قبايل آنجا را به غارت گرفت . سپس حركت كرده به سوى كوفه تاخت . در ناحيهء « قطقطانه » با عمرو بن قيس بن مسعود كه به راه حج مىرفت ، برخورد كرد و
هامش
( 1 ) « طبرى » 6 / 78 + « ابن اثير » 3 / 150 .
( 2 ) « اسدالغابه » 3 / 37 - 36 + « تهذيب ابن عساكر » 7 / 9 - 4 .