8 صفين آوردگاه حق و باطل
و رفع في عسكر معاويه نحو من خمسمأة مصحف
« در سپاه معاويه ، پانصد قرآن بر سر نيزه رفت »
مسعودى
در گذشته ديديم كه چگونه معاويه ، با همهء حقوقى كه عثمان بر وى داشت ، با مكارى خاص خود ، از كمك كردن به وى خوددارى كرد ، و چندان درنگ نمود كه عثمان را مسلمانان ناراضى ، كشتند . شايد او بدين ترتيب مىخواست مانعى بزرگ از سر راه خلافت خود بردارد . اما به دنبال قتل عثمان ، بر خلاف ميل معاويه ، امام اميرالمؤمنين - اولين خليفه منتخب مردم - زمام امور را به دست گرفت ، و با استحكام ويژهء خود از او خواهان بيعت و اطاعت گرديد .
لذا معاويه نقشهاى سخت شوم و ويرانگر طرح كرد . او مىخواست به بهانهء مظلوميت عثمان و درخواست خون وى ، كه اولين بار در جنگ جمل طرح شده بود ، با امام بجنگد . شايد بدين وسيله آرزوى بزرگ خود و وصيت پدرش ابوسفيان را به انجام رساند ، و حكومت بر قلمرو وسيع اسلام را بدست آورد . از اين رو پيراهن خونآلود عثمان را در كنار منبر مسجد دمشق آويخت ، و پيرمردانى با موى سپيد و قيافهء حق به جانب در اطراف آن به گريه و زارى واداشت ! آنگاه در ضمن يك