تو را در ميان گرفتهايم و از گونه گزند و آسيبى محفوظت مىداريم .
مادر ! تا دنيا پا برجا است هيچ نيرويى نمىتواند ما را از اطراف شتر تو متفرق و پراكنده سازد و تو را تنها و بىيار و ياور بگذارد .
مادر ! كدام قدرت مىتواند به تو آسيب برساند در صورتى كه مردان كار آزموده و جنگجو دورت را گرفتهاند : مردان شجاع و نيرومند « قبيلهء همدان » كه مردان كارزار و قهرمانان ميدان رزمند و افراد « قبيلهء مالك » كه پشتشان بر زمين نيايد و افراد « قبيله ازد » كه در سختيها و جنگها از خود عجز و درماندگى نشان ندادهاند « 1 »
2 - ابن ابىالحديد پس از نقل اين رجز مىگويد : از ميان لشكر بصره پيرمردى خوش قيافه و زيبا صورتى بيرون آمد كه جبهيى نيز بدوش افكنده بود و با قيافه محرك و تكان دهنده خطاب به قبيله ازد مىگفت :
اى قبيلهء ازد ! از مادرتان عايشه يارى و حمايت كنيد كه حمايت وى نماز و روزه شماست ، حفظ شئون و احترام وى براى عموم شما فرض و واجب است .
شما بايد در راه دفاع از حريم وى تمام نيرو و قدرت خود را به كار ببريد و نگذاريد كه افراد دشمن بر افراد شما پيروز گردد چه اگر دشمن پيروز شود شما را به زنجير اسارت كشيده و هرگونه ظلم و ستم را درباره شما روا ميدارد و آن روز بر پيرمردان و پيره زنان شما نيز رحم نخواهد نمود . اى جوانمردان ! و اى جنگجويان ازد ! قبيلهء شما فداى خاك پايتان ، به هوش باشيد و خود را در اين جنگ با شكست و هزيمت روسوا و مفتضح نسازيد « 2 » .
هامش
( 1 )يا امنا يكفيك منا دنوه * لن يؤخذ الدهر الخطام عنوه
و حولك اليوم رجال شنوه * و حى همدان رجال الهبوه
والمالكيون القيلو الكبوة * و الازد حى ليس فيهم نبوهشرح نهج البلاغه ابن ابىالحديد 1 / 253 - 256 طبع تحقيق محمد ابوالفضل .
( 2 )يا معشر الازد عليكم امكم * فانها صلاتكم و صومكم
و الحرمه العظمى التى تعمكم * فاحضروها جدكم و حزمكم
لايغلبن سم العدو و سمكم * ان العدو ان علاكم زمكم
و خصكم بجوره و عمكم * لاتفضحوا اليوم فداكم قومكمشرح نهج البلاغه : 1 / 353 - 356 طبع مصر