چون زيد آن زن را رها كرده است ، ما او را به عقد تو در مىآوريم تا بدين وسيله براى مؤمنان دربارهء زنان طلاق داده پسر خواندهاشان حرجى نباشد « 1 »
با اين آيه و صراحتى كه در آن به كار رفته است ، رسول خدا در اجراى اوامر الهى و در هم شكستن عادات و رسوم منفور و غير منطقى جاهليت زينب را به عقد خود درآورد .
از آنچه گذشت معلوم مىشود كه غالب ازدواجهاى رسول خدا بر مبناى حكمت و سياست و مصلحت اجتماع و اجراى قوانين الهى ، و نيز در هم شكستن آداب و رسوم منفور جاهليت بوده است نه ارضاى هواهاى نفسانى و غرائز حيوانى .
بانوانى كه بىمهر خود را به رسول خدا بخشيدهاند :
زنان ديگرى بودهاند كه خود را بىمهر به رسول خدا بخشيدهاند . غرض از اين واگذارى كه در قران به لفظ « وهبت » تعبير شده است آن است كه زنانى از رسول خدا تقاضا كردند تا آنان را حتى بدون مهريهاى تزويج نمايد ، كتب سير و تواريخ با اين عنوان چند زن را نام برده كه از آن جمله « خوله » دختر حكيم است .
12 ) خوله دختر حكيم هلاليه :
خوله از بانوانى بود كه خود را به پيامبر بخشيده بودند پيامبر جواب او را بتأخير انداخت و وى در خانه پيامبر خدمت مىكرد تا اينكه پيامبر او را به حبالهء نكاح عثمانبنمظعون درآورد و در خانه عثمان بود تا عثمان وفات كرد « 2 » .
13 ) بانوئى ديگر
سهل ساعدى روايت مىكند :
زنى به خدمت پيامبر آمد و خود را به پيامبر بخشيد . پيامبر در جواب او سكوت فرمود .
هامش
( 1 ) حليه ابونعيم جلد 2 / 53 ترجمه زينب و تفسير آيه رجوع شود به مجمعالبيان ،
( 2 ) طبقات ابنسعد 8 / 158 .