مردهاى .
6 - و غير تقى يأمر النّاس بالتقى * طبيب يداوى النّاس و هو مريض « 1 »
و غير پرهيزگارى كه مردم را به پرهيزگارى فرمان مىدهد پزشكى است كه مردم را مداوا مىكند و خود بيمار است .
7 - إذا امتحن الدّنيا لبيب تكشّفت * له عن عدو فى ثياب صديق « 2 »
زمانى كه خردمند دنيا را بيازمايد ، دشمنى در لباس دوست براى او رخ مىنمايد .
8 - جمرة الخدّ أحرقت عنبر الخا * ل فمن ذلك العذار دخان « 3 »
اخگرگونه بر عنبر خال آتش افروخته است ازاينرو ريشهاى كنار چهره چونان دود برآمده است .
9 - كالبدر من حيث التفتّ رأيته * يهدى الى عينيك نورا كافيا « 4 »
او چونان ماه تمام است از هرسو كه رو كنى او را مىنگرى ، نور كافى به چشمانت هديه مىكند .
10 - و أشرق عن بشر هو النّور فى الضحى * و صافى بأخلاق هى الطّلّ فى الصّبح « 5 »
و درخشيد با شادمانى چونان شكوفه در چاشتگاه ، و صفا يافت به اخلاقى كه بسان شبنم در بامداد بود .
گفتنى است واژهء « نور » به فتح نون به معنى شكوفه است . شكوفه در چاشتگاه در اوج رونق است ، و شبنم در بامداد در اوج صفا .
تمرين آخر
لبيان أنواع التشبيه : البليغ و الضمنى و التمثيل و المقلوب و المؤكّد و المفصّل و المجمل .
هامش
( 1 ) - اين تشبيه مفرد مقيد به مفرد مقيد ، مرسل و مجمل است .
( 2 ) - اين تشبيه ضمنى ، مؤكّد و مجمل است و اين شعر از ابو نواس است .
( 3 ) - در اين شعر « جمرة الخد » و « عنبر الخال » از باب اضافهء مشبّهبه به مشبّه است ؛ و « العذار دخان » تشبيه بليغ ( مؤكّد و مجمل ) است .
( 4 ) - اين شعر از متنبّى است . نگاه كنيد به ديوان متنبّى تأليف عبد الرحمن برقوتى ، ج 1 ، ص 93 . اين تشبيه مرسل و مفصل است .
( 5 ) - در مصراع اول « بشر » به « النور فى الضحى » تشبيه شده است ، و در مصراع دوم « اخلاق » به « الطل فى الصبح » : بنابراين دو تشبيه مفرد به مفرد مقيّد شكل گرفته است . اين دو تشبيه مؤكّد ، مجمل و بليغ است .