الباب الاول فى التشبيه تمهيد
للتشبيه روعة و جمال و موقع حسن فى البلاغة و ذلك لإخراجه الخفّى الى الجلىّ و ادنائه « 1 » البعيد من القريب ، يزيد المعانى رفعة و وضوحا و يكسبها جمالا و فضلا و يكسوها شرفا و نبلا فهو فنّ واسع النّطاق « 2 » ، فسيح « 3 » الخطو « 4 » ، ممتد الحواشى ، متشعّب الأطراف « 5 » ، متوعّر « 6 » المسلك ، غامض المدرك ، دقيق المجرى ، غزير « 7 » الجدوى « 8 » .
باب نخست دربارهء تشبيه است
پيشدرآمد
تشبيه داراى شگفتى و زيبايى است و پايگاه نيكويى در بلاغت دارد .
براى اينكه معانى نهفته را بيرون مىآورد ، دور را نزديك مىسازد ، بر بلندى و وضوح معانى مىافزايد و آن را جمال و فضل مىبخشد ، و به آن جامهء ارجمندى و گرانقدرى مىپوشاند .
تشبيه فنى گسترده ميدان ، گشادهگام ، با كنارههاى به درازا كشيده و كرانههايى
هامش
( 1 ) - ادنائه : نزديككردن تشبيه .
( 2 ) - نطاق : در اصل به معنى كمر و ميانبند مردان است و در اينجا به معنى ميدان ، قلمرو و مجال .
( 3 ) - فسيح : گشاده و فراخ .
( 4 ) - خطو : به ضم اول يعنى گام ، و به فتح اول به معنى گام زدن است .
( 5 ) - متشعب الاطراف : اطراف آن شعبه شعبه است .
( 6 ) - متوعّر : ناهموار ، سخت .
( 7 ) - غزير : بسيار ، سرشار .
( 8 ) - جدوى : فايده .