2 - نامگذارى اجتهاد
معناى « تأويل » در لغت و شرع :
ابو العباس ، احمد بن يحيى ، معروف به « ثعلب » ( متوفاى 291 ه - ) گويد : « تأويل ، معنى و تفسير ، به يك معنى هستند » . « 1 »
و جوهرى ( متوفاى 396 ه - ) گويد : « تأويل ، تفسير چيزى است كه معنى بدان بازمىگردد » . « 2 »
و راغب ( متوفاى 502 ه - ) گويد : « تأويل از مادّه : « اول » به معانى بازگشت به اصل است و « موئل » يعنى : بازگشتنگاه ، از اين مادّه است . و معناى « تأويل » در لغت ، برگرداندن شىء به هدف مورد نظر آن است ؛ كه در قرآن كريم - در آيات زير - بدين معنى آمده است :
1 - ( وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْم ) : « و هيچ كس جز خدا و راسخان در علم ، تأويل و هدف مورد نظر از ان نمىداند » . آل عمران / 7 .
هامش
( 1 ) . لسان العرب ، مادّه : « اول » .
( 2 ) . الصحاح ، مادّه : « اول » . .