خريدند . هان ، پيامبر پس از هشت سال بار ديگر از مكه وارد شهر مدينه مىشود و از او استقبال مىكنند . اكنون مكه در اختيار اوست و خود خواهىها و جهالتهاى مردم آنجا را زير قدرت خويش در آورده است و آنجا را به وسيلهء اسلام به كمال مىرساند و به آن سرافرازى و افتخار مىبخشد و از خطاها و گناهان پيشين آن مردم در مىگذرد : « 1 »
« . . . إِنَّهُ مَنْ يَتَّقِ وَ يَصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ . »
« 2 » : [ . . . به يقين ، هر كس تقوا و صبر پيشه كند ، خدا پاداش نيكوكاران را تباه نمىگرداند . ]
( 1 )
هيأتهاى اعزامى و سرايا
پس از آمدن از اين سفر با ارزش و طولانى و پيروزمندانه ، پيامبر خدا در مدينه اقامت گزيد و هيأتها و نمايندگان از هر طرف به حضورش مىآمدند و براى حل و فصل امور ، كارگزاران و راهنمايان دينى را به جاهاى دور و نزديك فرستاد و به دعوت قاطعانهء آخرين پسماندههاى استكبار پرداخت ، آنان كه مانع راه خدا و ورود مردم به دين اسلام شده بودند و نمىگذاشتند تا ديگران در برابر آن نور تابانى كه در ميان عرب مىدرخشد ، سر تسليم فرود آورند .
( 2 )
اينك نام و نشان مختصرى از هيأتها به سوى مناطق مختلف :
( 3 )
الف : عاملان و كارگزاران زكات
از آن چه كه بيان شد ، دريافتيم كه بازگشت پيامبر بزرگوار به مدينهء منوره در روزهاى اواخر سال هشتم ه بوده است . و در آغاز ماه محرم سال نهم ه كارگزاران را به ميان طوايف عرب ارسال داشت . اينك نام آنان :
هامش
( 1 ) - فقه السيره / زاد المعاد / ابن هشام / صحيح بخارى / فتح البارى .
( 2 ) - يوسف / 90 .