( 1 )
فتح مكه
ابن قيم مىگويد : فتح مكه بزرگترين پيروزى مسلمانان به شمار مىرفت كه خداوند در پرتو آن ، دين خويش و پيامبر و لشكر امانتدارش را عزيز و گرامى گردانيد و شهر و خانهء خود را - كه چراغ فرا راه هدايت جهانيان است - از چنگال مشركان و بتپرستان رهانيد .
اهميّت اين پيروزى ، آن چنان بود كه ساكنان آسمانها به سرور و شادمانى پرداختند و سراپردههاى عزّت و سرافرازى آن بر دوش برج جوزا « 1 » زده شد و مردم دسته دسته در دين خدا در آمدند . پرتو اين پيروزى ، سرتاسر روى زمين را در نور و خرّمى غرق گردانيد . « 2 »
( 2 )
انگيزهء فتح مكه
در پيمان صلح حديبيه ، يكى از بندهايش چنان بود كه : هر كس بخواهد با محمد هم پيمان گردد ، آزاد است و هر كس بخواهد با قريش هم پيمان شود باز مختار است . و هر قبيلهاى به يكى از دو طرف قرارداد بپيوندند ، از آنان به شمار مىآيد و هر نوع تجاوز نسبت به قبايلى كه به هر طرف از قرارداد پيوسته باشد ؛ به منزلهء تجاوز نسبت به خود طرف صلح محسوب مىگردد .
( 3 ) بنا به مفهوم اين بند از صلحنامه ، طايفهء خزاعه ، هم پيمان پيامبر خدا گشتند و طايفهء بنى بكر ، هم پيمان قريش . و هر قبيلهاى در امنيّت و آسايش به سر مىبردند و از تعرض همديگر مصون
هامش
( 1 ) - يكى از صور منطقة البروج كه به شكل دو توأم است ؛ تو أمان ، دو پيكر . سومين برج از برجهاى دوازدهگانه پس از ثور و پيش از سرطان ، مطابق خرداد ماه كنونى . ( بخش سوم فرهنگ معين )
( 2 ) - زاد المعاد