اسلام فراخوان و حقوق و فرمان خدا را ابلاغ كن . سوگند به خدا ! اگر تنها يك نفر به وسيلهء تو هدايت شود ؛ از بهترين شتران [ سرخ موى ممتاز ] ارزندهتر است . « 1 »
( 1 )
خيبر از دو بخش تشكيل بود :
بخش اول پنج قلعهء بزرگ داشت كه به ترتيب اهميّت عبارتند از :
1 - قلعهء ناعم 2 - قلعهء صعب پسر معاذ
3 - قلعهء زبير 4 - قلعهء ابىّ
5 - قلعهء نزار
سه قلعهء اول در منطقهاى به نام « نطاة » واقع بود و دو قلعه ديگر در منطقهء « شقّ » قرار داشت .
بخش دوم معروف به « كتيبه » داراى سه قلعهء محكم بود :
1 - قلعهء قموص ، قلعهء فرزندان ابو حقيق از بنى نضير .
2 - قلعهء وطيح 3 - قلعهء سلالم .
در خيبر قلعهها و دژهاى ديگرى بود كه استحكام و وسعت قلعههاى هشتگانهء بالا را نداشت .
جنگ سخت در پنج قلعهء اول رخ داد . هر چند جنگجويان در سه قلعهء ديگر تجمع كرده بودند ؛ اما بدون پيكار تسليم شدند .
( 2 )
آغاز نبرد و فتح قلعهء ناعم
اولين قلعهاى كه مسلمانان به آن حمله بردند ، قلعهء ناعم بود كه به دليل موقعيّت استراتژيكى آن براى يهود ، در خطّ اول دفاع قرار داشت و به قلعهء مرحب مشهور بود . مرحب ، آن پهلوانى كه به تنهايى هزار نفر به حساب مىآمد .
هامش
( 1 ) - صحيح بخارى . در برخى روايات آمده كه پيش از على - عليه السّلام - چند نفر از نخبگان صحابه وارد نبرد شدند و كارى از پيش نبردند ؛ اما نزد بزرگان اهل تحقيق ، درست همان است كه ما نقل كردهايم . ( مؤلف )