پس در ثمرهء آن شما را شريك مىگردانيم . مهاجران با ديدهء منت آن را پذيرفتند . « 1 »
اين توضيح نشان مىدهد كه آن همه مهر و محبت و سخاوت ، گذشت و فداكارى و كرامت و صميميّت و صداقت انصار با برادران مهاجر خود و آن همه تقدير و سپاسگزارى خالصانهء مهاجران ، ابدا مبالغه و گزافه نبود و مهاجران به اندازهء زياد [ تا رسيدن به كار و زندگى ] از دهشهاى برادران انصارشان ، برخوردار گشتند . اين پيمان ، براى حل مشكلات مسلمانان ، يگانه ، سياستى اصولى و خردمندانه و راهگشايى بىنمونه بود .
( 1 )
پيمان نامهء همبستگى اسلام
پيامبر همان گونه پيمان برادرى را در ميان مؤمنان منعقد كرد ، به پيمان ديگرى فرمان داد كه : همهء كينهها ، دشمنىها و آشوبهاى دوران جاهلى و پيشين را كنار زنند و ميدانى براى دستورات جاهلى باقى نگذارند . اينك گلچينى از آن پيمان و قرارداد :
به نام خداوند رحمتگر مهربان
( 2 ) اين نوشتهاى است از طرف محمد ، پيامبر خدا ، ميان مؤمنان و مسلمانان مكه و مدينه و آنان كه به اسلام گرويده و هم مسير گشتهاند و همراه آنان به جهاد مىپردازند :
( 3 ) 1 - مسلمانان با صرف نظر از ساير مردم امتى يك پارچه هستند .
( 4 ) 2 - مهاجران بر سر رسوم و آداب خود باقى مىمانند ، خونبهاى يكديگر را به عهده گيرند ، اسيران خود را به نيكى و دادگرانه ميان مؤمنان فديه دهند و تمام قبايل انصار نيز رسوم خويش را نگهدارند . خونبهاى يكديگر را بپردازند و هر طايفهاى از آنان ، اسير خود را به نيكى و دادگرانه ميان مسلمانان ، فديه دهند و آزاد كنند .
( 5 ) 3 - مؤمنان ، فقير و نيازمندان را به حال خود رها نكنند و با گشادهرويى ، فديه يا خونبهاى او را بپردازند .
هامش
( 1 ) - صحيح بخارى .