( 1 )
پيمان بستن
پس از اقرار به همهء بندها و مواد پيمان و تأكيد و تحكيم نظرات خود ، به عقد پيمان شروع كردند و مردان دست در دست پيامبر گذاشتند . جابر مىگويد : پس از پايان سخنان اسعد پسر زراره ؛ گفتند : اى اسعد ! شروع كن . ما نه اين پيمان را ترك مىكنيم و نه از آن استعفا مىدهيم . « 1 »
اسعد نهايت توانايى و آمادگى آنان را سنجيد كه چه اندازه فداكار و پايدارند . اسعد و مصعب از بزرگان و دعوت كنندگان به شمار مىآيند و طبعا اسعد پيشواى دينى و پيشتاز آن قوم بود ؛ هر چند ابن اسحاق به نقل از بنى نجار مىگويد : ابو امامه پسر زراره اوّلين كسى بود كه بيعت كرد .
پس از اسعد ، ساير انصار با پيامبر پيمان بستند و پيامبر به آنان مژدهء بهشت داد . « 2 »
اما آن دو زنى كه در جلسه حضور داشتند ، تنها از طريق سخن پيمان بستند [ نه دست در دست گذاشتن ] ؛ چون پيامبر هيچگاه با زن بيگانه دست نداده است . « 3 »
( 2 )
دوازده سركرده ( نقيب ، نماينده )
پس از پايان پيمان ، پيامبر از آنان خواست تا دوازده نفر را به عنوان پيشوا و سركرده از ميان خود برگزينند كه مسئوليت بندهاى پيمان را به عهده بگيرند و گفت : آن دوازده تن را پيش من بفرستيد تا با آنان گفتگو كنم . آن دوازده تن انتخاب شدند . نه تن از طايفهء خزرج و سه تن از طايفهء اوس بودند .
هامش
( 1 ) - همان .
( 2 ) - همان .
( 3 ) - صحيح مسلم ، چگونگى بيعت زنان .