سپس مترجم پس از اين جملهء معترضه به ترجمه و توضيح مطلب بعدى مىپردازد كه البته براى خوانندهء فارسى زبان بهتر بود كه اين توضيح را به زبان فارسى بياورد تا يكنواختى متن به هم نخورد .
د . ترجمهء تحت اللفظى و كلمهبهكلمه :
مترجم در ترجمهء موضوعات اين كتاب از شيوهء تحت اللفظى و كلمهبهكلمه استفاده كرده است و افزون بر دورى جستن از هرگونه صنعت و آرايش بديعى ، تأثير شيوهء نگارش متون عرب در نثر اين كتاب بسيار محسوس است ، تا جايى كه مىتوان گفت :
ساختار جملات متن اساس ، الگوى تمامعيارى براى جملهبندى مترجم قرار گرفته است . البتّه براى روشن كردن اين مقوله از آوردن برخى نمونهها ناچاريم :
- در ترجمهء دو بيت شعر زير :
إذا أدناك سلطان فزره * من التعظيم و احذره و راقب
فما السلطان إلّا البحر عظما * و قرب البحر محذور العواقب
چنين گفته است : « چون تو را سلطانى به خود نزديك گرداند ، جهت تعظيم ، او را زيارت كن و برحذر مىباش و رضاى او را نگاه مىدار كه نيست سلطان الّا چون دريا از عظمت ؛ و نزديكى به دريا بدعاقبت باشد » . (
b
11 / ذمّ سلطان و خدمتش ) .
- در ترجمهء بيت زير :
فإنّ عليّات الأمور مشوبة * بمستودعات فى بطون الأساود
مىگويد : « زيراكه كارهاى بزرگ ، آميخته است به زهرهاى نهاده در درونهاى ماران » .
(
a
14 / ذمّ وزارت ) .
و در ترجمهء بيت زير :
و لو لا خلال سنّها الشعر مادرى * بناة المعالى كيف تبنى المكارم
مىگويد : « اگرنه خصلتهايى بودى كه شعر آن را نهاده است ، ندانستندى بناكنندگان بزرگيها چگونه مكارم را بنا كنند » . (
b
21 / مدح شعر ) .
ناگفته نماند كه پيروى مترجم از شيوهء ترجمهء تحت اللفظى و كلمهبهكلمهء متن و