تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحسين و تقبيح ثعالبى ( فارسى ) — صفحة 293

مساهمون:

ص٢٩٣
( 180 ) . الكلب و الشاعر فى رتبة . . . . اللطائف ، ص 49 ؛ التمثيل و المحاضرة ، ص 187 ؛ المحاسن و المساوئ ، بيهقى ، ص 431 . بيت مذكور تلميحى دارد به آيهء 18 سورهء كهف :
وَ تَحْسَبُهُمْ أَيْقاظاً وَ هُمْ رُقُودٌ وَ نُقَلِّبُهُمْ ذاتَ الْيَمِينِ وَ ذاتَ الشِّمالِ وَ كَلْبُهُمْ باسِطٌ ذِراعَيْهِ بِالْوَصِيدِ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِراراً وَ لَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْباً
. ( 181 ) . ابو سعيد رستمى محمّد بن محمّد بن حسن بن على بن رستم و كنيه‌اش ابو سعيد است . نسبت وى به يك خاندان اشرافى اصفهانى برمىگردد ، و شعرهاى نيكو مىسرود كه بعضى از اين اشعار در كتاب محاسن اصفهانى آمده است . وى از معاصران صاحب بن عبّاد به‌شمار مىرود . يتيمة الدهر ، ج 3 ، ص 304 ؛ وفيات الأعيان ، ج 4 ، ص 441 . ( 182 ) . تركت الشعر للشعراء إنّى . . . . اللطائف : با اختلاف « شرّ » به « سقط » . ( 183 ) . شافعى محمّد بن ادريس بن عبّاس بن عثمان بن شافع هاشمى قرشى مطلّبى ، مكنّى به ابو عبد اللّه ، يكى از ائمهء چهارگانهء اهل سنّت است . وى در سال 150 ق در غزّه به دنيا آمد و در سال 204 ق در قاهره وفات يافت . از آثار مهمّ او در فقه ، كتاب الأم در هفت جلد است . وى گاهى شعر مىسرود . وفيات الأعيان ، ج 3 ، ص 305 ؛ طبقات الفقهاء ، ص 71 ؛ معجم الأدباء ، ج 6 ، ص 763 . ( 184 ) . فلو لا الشعر بالشعراء يزرى . . . . اگر شعر سبب تحقير شاعران نمىگرديد ، امروز از لبيد شاعرتر بودم . ( 185 ) . باقل باقل بن عمرو بن ثعلبة الأيادى از كودنها و احمقان عرب در عصر جاهلى است و از همين‌رو در عجز از سخن گفتن به او مثل زنند و گويند : « أعيى من باقل » . منشأ اين ضرب المثل چنين بوده است كه وى آهويى به يازده درهم خريد و در بغل گرفت ، كسى از بهاى خريد آن پرسيد ، او دستها از هم گشود و انگشتان و زبان از دهان بيرون كرد تا بنمايد كه به يازده درهم خريده است . آهو در
تحسين و تقبيح ثعالبى ( فارسى ) — صفحة 293 | عبد الملك الثعالبي النيسابوري / عارف أحمد زغول / محمد بن أبى بكر بن على ساوى