( 44 ) . دهر علا قدر الوضيع . . . .
اين دو بيت در التمثيل و المحاضرة : با اختلاف « و ترى الشريف » به « و هوى الرفيع » آمده است .
التمثيل و المحاضرة ، ص 259 ؛ اللطائف ، ص 16 ؛ اللآلئ و الدرر ، ص 87 .
( 45 ) . أىّ خير يرجوه بنو الدهر . . . .
ثعالبى اين دو بيت را در ديگر آثار خود به ابو جعفر موسوى نسبت داده است .
اللطائف ، ص 17 ؛ يواقيت ،
A
9 .
( 46 ) . السّلطان ظلّ اللّه فى أرضه .
سلطان سايهء خداوند است در زمين .
جامع الصغير : با اختلاف « أرضه » به « الأرض » .
آداب الملوك ، ص 40 ؛ اللطائف ، ص 18 ؛ الجامع الصغير ، ج 1 ، ص 296 .
( 47 ) . فضيل بن عياض
فضيل بن عياض به سال 105 ق در سمرقند متولّد شد و در جوانى از سليمان تيمى و محمّد بن اسحاق و امام جعفر صادق - عليه السلام - و سفيان ثورى و چند تن ديگر حديث شنيده است .
فضيل بيشتر عمر خود را در مجاورت خانهء خدا به سر برده است ، و بيش از هشتاد سال عمر كرده و در محرّم سال 187 ق در شهر مكّه درگذشته و همانجا مدفون گرديده است . مأثورات وى بيشتر در كتب صوفيه چون حلية الأولياء ابو نعيم اصفهانى و تذكرة الأولياء عطّار آمده است .
وفيات الأعيان ، ج 3 ، ص 215 ، طبقات الصّوفية ، ص 6 .
( 48 ) . فضيل بن عياض . . . . . گفتى كه اگر مراد دعايى . . . .
متن عربى مطالب مذكور در ديگر آثار ثعالبى چنين آمده است : « لو كانت لى دعوة مستجابة لصيّرتها للسلطان . قيل : و لم تقدّمه على نفسك ؟ قال : إنّ دعوتى لنفسى لا تنفع غيرى ، و إذا كانت له انتعشت البلاد بعد له و إصلاحه » .
آداب الملوك ، ص 42 ؛ اللطائف ، ص 18 ؛ نهاية الأرب ، ج 3 ، ص 37 .
( 49 ) . فساد رعيّت بىسلطان . . . .
اين عبارت در التمثيل و المحاضرة ، چنين آمده است : « فساد الرّعية بلا ملك كفساد الجسم بلا روح » .
اما در اللطائف ، اين عبارت از قول ابن مقفّع آمده است .
التمثيل و المحاضرة ، ص 132 ، اللطائف ، ص 19 .