تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحسين و تقبيح ثعالبى ( فارسى ) — صفحة 261

مساهمون:

ص٢٦١

تعليقات

( 1 ) . ففى كل شىء له آية . . . . در هر چيز ، خداوند را آيات و نشانه‌اى است كه به يگانگى و وحدانيّت او دلالت دارد . اين بيت در ديگر آثار ثعالبى به نام ابو العتاهيه آمده ، اما در ديوان شاعر نيامده است . التمثيل و المحاضرة ، ص 11 ؛ اللآلئ و الدّرر ، ص 26 . ( 2 ) . مجلّى نام اسب پيشرو و اوّل از اسبان مسابقه را گويند . نظام الدين احمد گيلانى در كتاب خود در اين باره چنين مىنويسد : « و در لغت عربى هريك از اسبان را به اعتبار پيش رفتن و پس ماندن ، نامى تعيين نموده‌اند . اوّل را مجلّى مىگويند ، يعنى ظاهركننده ، از اين جهت كه توانايى خود با وقت سوارى هويدا و آشكار گردانيد » . علّامهء دهخدا در لغت‌نامهء خود چنين گويد : « سواران عرب هر اسبى كه از همهء اسبان پيش شود آن را « مجلّى » گويند و هركه عقب او باشد آن را « مصلّى » نامند از « تصليه » كه به معنى سرين گرفتن ؛ چون اسب دوّم سر خود را در سرين اسب اوّل نهاده است آن اسب را مصلّى گويند . هركه پس از مصلّى باشد آن را « مسلّى » خوانند و چهارم را « تالى » و پنجم را « مرتاح » . خلاصه تا اسب دوازدهم هر اسبى به ترتيب پيش يا پس بودن نامى دارد ؛ و تا اسم دهم كه به صورت « تاسكيت » است همهء اهل لغت بر صحّت اين نامها متفق القول‌اند ، ولى نسبت به صحّت نام يازدهم و دهم كه به صورت « قاشور » و « فسكل » آمده شك دارند » . مضمار دانش ، ص 54 ؛ لغت‌نامهء دهخدا ، مادهء مجلّى .