عو مدح تعليم
ابو زيد بلخى 663 در رسالهاى گويد : هيچكس مستغنى نيست از تعليم و تعلّم ؛ زيرا كه به آن احتياج مىافتد در همهء دينها و در همهء پيشهها و مكسبها و مذهبها ؛ زيرا كه تا صناعتى بدانند از كسى كه از متعلّم بهتر داند ، و معلّم ناچار فاضلتر بود از متعلّم ؛ زيرا كه صفت معلّم دلالت كند بر تمامى ، و صفت متعلّم دلالت كند بر نقصان . و آن كس كه صفتى را ذمّ كند كه خداى تعالى خود را به آن وصف كرده است ، جاهل بود ، و همچنين پيغمبر خود را به تعليم صفت كرده است . قال اللّه تعالى :
وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها
و قال فى حقّ النبى - عليه السّلام :
وَ يُعَلِّمُهُ
« 1 »
الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ
.
ذمّ تعليم
نيكوتر آنچه گفتهاند در ذمّ تعليم قول وائل اسدى است :
شعر
و كيف يرجّى العقل و الحلم عند من * يروح إلى أنثى و يغدو إلى طفل ؟
هامش
( 1 ) . س : يعلّمهم .