م مدح كنيزكان
گفتهاند : هركه خواهد كمى رنج و سبكى نفقت و نيكويى خدمت و تكلّف از ميانه برداشتن بر او باد به كنيزك جز از آزادزن .
و اصمعى 409 گويد : اهل مدينه دشخوار مىداشتند كه كنيزك امّ الولد باشد ، تا آنگه كه علىّ بن الحسين بن علىّ بن ابى طالب - رضى اللّه عنهم - در ميان ايشان برباليد و بزرگ شد ، و همچنين القاسم بن محمّد بن ابى بكر الصدّيق ، و سالم بن عبد اللّه بن عمر بن الخطّاب ، و به علم و ورع از اهل مدينه درگذشتند و هر يكى از ايشان پسر امهاى بود .
پس مردم رغبت كردند /
b
50 / در فراگرفتن كنيزكان .
ثعالبى گويد : در خلفاى بنى عبّاس از پسران آزادزنان سه خليفه بيش نيستند : سفّاح و منصور و مخلوع ، و ديگران همه پسران كنيزكاناند .
و گفتهاند : النّجابة فى أولاد الجوارى 410 ، از بهر آنكه در ايشان عزيزى عرب باشد و دهاء عجم .
و همو گويد : الجارية الوسيمة من النّعم الجسيمة : كنيزك خوبروى از نعمتهاى بزرگ است .
و مثله له : لا تتّخذ السّرّيّة الّا سريّة : مستان كنيزك را الّا نيكو و بهتر .
و له :