سه هزار دينار پول كفش براى پياده روان حج اختصاص ميداد و بيست هزار درهم براى كفن مردگان بيكس و فقير . سه هزار مسجد و كاروانسرا براى غربا ايجاد نمود ، و به آبى جارى نگذشت مگر آنكه آبادى در آنجا دائر كرد ، و هر سالى يكصد هزار دينار در اختيار مردم مكه و مدينه گذارد براى ساختن راه و مصالح عمومى ديگرشان ، بودجهء سنگينى براى بناى كارگاهها و تنقيهء چاهها منظور نمود و بآنانكه منزلشان سر راه مسافرين بود بعنوان علوفهء چهارپايان مسافرين كمك ميكرد .
عضد الدوله ذاتا دوستدار دانش و دانشمندان بود ؛ براى فقها و محدثين و اهل كلام و تفسير و نحويين و شعراء و واژهدانان نسبشناس و دكترها و مهندسين و رياضيين حقوق كافى معين كرد . و جايگاه اختصاصى نزديك مسند خود براى خواص دانشمندان و حكما ترتيب داد . كتابخانهء مهمى ساخت ، شامل تمام كتبى كه تا عصر او در انواع علوم نوشته شده بود .
اين بيوگرافى از فعاليتهاى عضد الدولهء ديلمى عين نوشتهاى است كه در تاريخ تمدن اسلامى « ادم متز » موجود است « 1 » .
يكى از آثار جاويدان ديگرش تجديد ساختمان بارگاه امير المؤمنين عليه السلام است و سفارش كرد كه در جوار مولايش به خاك سپرده شود ، و به وصيت وى رفتار كردند و بر سنگ مزارش اين جملات را نوشتند :
« اين جايگاه عضد الدولة و تاج الملة ابى شجاع فرزند ركن الدوله است كه دوست داشت در همسايگى اين پيشواى معصوم به خاك سپرده شود ، چون اميد داشت به بركت همجوارى ، گرفتارى روزيكه هركس در تلاش است براى خود ، از او برداشته شود . درود بر محمد ( ص ) و خاندان پاك سيرتش . »
هامش
( 1 ) - اين كتابرا استاد محمد عبد الهادى به عربى ترجمه نموده بنام « الحضارة الاسلامية فى القرن الرابع الهجرى » .