تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دولتهاى شيعه در طول تاريخ ( فارسى ) — صفحة 64

مساهمون:

ص٦٤
نيازمندى كاروان‌ها ) ، بازار راه ايجاد نمود ، دستور داد ديوار بلندى « سور » بر گرد مدينهء طيبه بكشند و همچنين فرمان ساختن بازار بغداد و منازل آنجا را داد و بعبارت ديگر بر نوسازى كشور همت گماشت . نخست از مساجد جامع كه مشرف بر خرابى بود شروع كرد و سپس مساجديكه ويران گشته بود ، صاحبان زمين‌ها را بساختن آنها مجبور كرد و كسانى كه بنيه مالى نداشتند از خزانه دولت - بخش عمران و كارگشائى و آبادى مسكن - به آنها وام ميداد . در عصر او بود كه ويرانه‌ها تبديل بساختمان شد و ميدانها و خانه‌ها پر از گل و لاله و سبزه و چمن گشت پس از اينكه جايگاه سگان و مركز زباله بود . دستور داد درختانى از پارس و جاهاى ديگر آوردند و در بغداد بكاشتند . نهرهائيكه مجرايش در زير خاك ناپديد گشته بود دستور داد خاك بردارى شود تا به حالت نخستين درآيد ، پلهاى بزرگ و كوچك با استحكامى ساخت ، بسيارى از مردم بيابانى را بزراعت‌كارى وادار و امور كشاورزى را رونق بسزائى بخشيد ، بيابانها را كاشتند و آباد نمودند ، با اينهمه فعاليت براى عمران و آبادانى بازهم عراق را پايتخت فرمانروائى خود قرار نداد ، همانگونه مركز حكومتش در پارس بود . بهرحال عضد الدوله امر بساختن بازارى ويژهء بازرگانان نمود . پارچه و قماش و هرچه در آنجا پيدا نميشد از جاهاى ديگر مىآوردند . بيمارستان مهمى هم در بغداد تأسيس نمود . براى مسجديان و مؤذنين و پيشنمازان و قاريان قرآن حقوقى تعيين كرد . دستور داد ارزاق در دسترس عموم قرار گيرد . براى غربا و بينوايان آسايشگاه‌ها ترتيب داد . عطا و بخشش او علاوه بر مسلمين ، اهل ذمه را نيز شامل گشت و بوزير خود امر كرد براى يهود و نصارى عبادتگاه بسازد و سرمايه در اختيار نيازمندان بگذارد ، هرچند مسلمان نباشند و هرروز جمعه ده هزار درهم به بينوايان و بيوه‌زنان صدقه ميداد و همه ساله