براى هركسى است آنچه نيت كرده . « إنّما » مفيد قصر صفت بر موصوف است .
13 -
محاسن أوصاف المغنّين جّمة * و ما قصبات السبق إلّا لمعبد
نيكيهاى اوصاف خوانندگان ، فراوان است و نيست نشانههاى پيشتازى مگر براى « معبد » . « معبد » بر وزن مشهد ، نام شخصى است . در اين شعر ، قصر إضافى صفت بر موصوف به وسيله نفى و استثناء پديد آمده است .
14 -
إلى اللّه أشكو أنّ فى النّفس حاجة * تمرّ بها الأيّام و هى كما هيا
تنها به خداوند ، گلايه مىكنم ، در جانم حاجتى است كه روزگار بر آن مىگذرد و آن حاجت ، همچنان باقى است . در اينجا تقديم « إلى اللّه » انگيزهء قصر حقيقى صفت بر موصوف شده است .
15 - عند الإمتحان يكرم المرء أو يهان
هنگام آزمودن ، شخص ، مورد تكريم يا اهانت ، قرار مىگيرد . در اين مثال ، تقديم « عند الإمتحان » عامل پديد آمدن قصر اضافى صفت بر موصوف ، شده است .
اختبار للذاكرة
( آزمايش حافظه )
1 - هات جملة تفيد نجاح سعد و عدم نجاح سعيد بواسطة إنّما .
جملهاى بياور كه موفقيّت سعد و عدم موفقيت سعيد را به واسطه « إنّما » نشان دهد . « 1 »
2 - ردّ بطريق القصر بإنّما على من ظنّ أنّ المطر يكثر شتاء فى السودان
به وسيله قصر با « إنّما » ردّ كن ، سخن كسى را كه پنداشته : زمستان ، باران در سودان زياد مىبارد . « 2 »
3 - ( الف ) من تخاطب بالجملة الآتية فيكون القصر ، قصر قلب .
( ب ) من تخاطب بالجملة الآتية فيكون القصر ، قصر إفراد .
( ج ) من تخاطب بالجملة الآتية فيكون القصر ، قصر تعيين .
و هى :
« ما أدّيت إلّا الواجب علىّ » من أدا نكردم مگر چيزى را كه بر من واجب بود . ( انجام
هامش
( 1 ) . إنّما نجح سعد لا سعيد .
( 2 ) . إنّما يكثر المطر فى السّودان ربيعا لا شتاء