تمرين
ما نوع المقدّم و ما فائدة التّقديم فى الأمثلة الآتيه :
در اين مثالهاى آينده چه چيز مقدم شده و فائده تقديم چيست ؟
1 - قال اللّه تعالى :
لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَ مِنْ بَعْدُ .
« 1 »
ويژهء خداست امور چه پيش از اينرويداد و چه پس از آن .
در اين آيه شريفه ، « للّه » مسند است و براى افادهء اختصاص ، مقدم شده .
2 - و قال تعالى :
مِمَّا خَطِيئاتِهِمْ أُغْرِقُوا فَأُدْخِلُوا ناراً .
« 2 »
به علت گناهان خويش ، غرق شدند و در آتش افتادند .
« مِمَّا خَطِيئاتِهِمْ »
جار و مجرور است و براى فهماندن اختصاص ، بر « اغرقوا » مقدم شده است .
3 - و قال أبو فراس :
إلى اللّه أشكو أننّا بمنازل * تحكّم فى اسادهنّ كلاب « 3 »
و أبو فراس گفته است : به خدا گلايه مىكنم از اينكه ما در خانههايى هستيم كه سگها در آستانههايش حكم مىرانند . در اين شعر « إلى اللّه » مفعول به واسطهء « أشكو » است و براى نشان دادن اختصاص ، مقدّم شده است .
4 - و قال ابن نباته يخاطب الحسن بن محمد المهلّبى :
ولى همّة لا تطلب المال للغنى * و لكنّها منك المودّة تطلب
و ابن نباته ، خطاب به حسن ، پسر محمد مهلّبى گفته است : من همتى دارم كه دارايى را براى بىنيازى نمىجويد لكن از تو مهر و دوستى مىطلبد .
« لى » : جار و مجرور است و بر « همّة » مقدم شده . « منك » : جار و مجرور و متعلق به « تطلب » است . و « مودّة » مفعول بىواسطهء « تطلب » است . تقديم در اين موارد ، براى فهماندن اختصاص است .
5 - و قال أبو نواس :
هامش
( 1 ) . روم / 4 .
( 2 ) . نوح / 25 .
( 3 ) . ديوان ابو فراس ، ص 25 .