در اين اشعار ، مفعولهاى « المطعمون » ، « قدرنا » ، « المهلكون » ، « المانعون » ، « أردنا » ، « التاركون » ، « سخطنا » ، « الآخذون » و « رضينا » حذف شده است . مراقبت از وزن و قافيه ، و افادهء عموم ، از عوامل اين حذف كردنهاست « 1 » .
12 - أنا النّبىّ لا كذب أنا ابن عبد المطلب « 2 »
من پيامبرم و اين دروغ نيست . من پسر عبد المطلبم . در اين سخن ، خبر لاى نفى ، به جهت عدم نياز ، حذف شده است .
13 - أنا سيّد ولد آدم يوم القيامة و لا فخر « 3 »
من سالار فرزندان آدم در روز رستاخيزم و اين سخن ، از روى خودستايى نيست . در اين مثال ، خبر « لا فخر » به دليل عدم نياز و وجود قرينه ، حذف شده است .
14 - خلّاق لما يشاء .
آفرينندهء چيزهايى است كه مىخواهد .
در اينجا مسند اليه ، به جهت مشخص بودن ، حذف شده است .
15 - الحمد للّه الحميد .
ستايش ، بايستهء خدايى است كه او ستوده است . در اين مثال ، « الحميد » براى ستايش ، رفع داده شده و مسند اليه آن « هو » محذوف است .
16 - لا تخاطب السّفيه اللئيم و أحسن إلى الفقير المسكين .
با كمخردى كه فرومايه است رويارو مشو و به نيازمندى كه بىچيز است نيكى كن .
« اللئيم » براى نكوهش ، رفع داده شده يعنى خبر مبتداى محذوف ، قرار گرفته و « المسكين » بنا بر ترحّم ، مرفوع گشته و مبتداى آن ، يعنى : « هو » حذف شده است .
17 -
حيّوا العروبة فى عليا مراتبها * و خير فرسانها شيبا و شّبّانا
بر عروبت ( عرب ) بر بلندى مراتبش ، درود فرستيد زنده باد گوييد و بر بهترين سواركارانش چه آنان كه پيرند و چه جوانند .
هامش
( 1 ) . اين اشعار ، از معلقهء عمرو بن كلثوم است . نگاه كنيد به : شرح معلقات ، نوشتهء زوزنى ، ص 130 ، و 134 .
( 2 ) . بحار الانوار ، ج 16 ، ص 205 ، باب 21 . اين سخن را پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در جنگ حنين مىگفتند .
( 3 ) . بحار الانوار ، ج 8 ، ص 48 ، روايت 51 ، باب 21 .