مسلّما من شيرينم و تلخى عارضم مىگردد من چه بسا آنچه كه بدان عادت ندارم را دور مىنهم . در « انّى لقوّال » انّ و لام ابتداء و اسميّه بودن جمله ، از مؤكّدات است و نوع خبر ، انكارى است . و همينگونه اسميه بودن جملهء از مؤكّدات است و نوع خبر ، انكارى است . و همينگونه است جملهء « و انّى لحلو » و « انّى لتراك » . « 1 »
11 -
و لقد نصحتك إن قبلت نصيحتى * و النّصح أغلى ما يباع و يوهب
و مؤكدا من تو را پند دادم اگر پندم را بپذيرى . با اينكه پند دادن ، گرانقدرترين چيزى است كه فروخته و بخشيده مىشود . در « لقد نصحتك » قد و قسم مقدّر ، از موكدات است و نوع خبر ، انكارى است .
12 -
انّ الغنّى من الرجال مكرّم * و تراه يرجى مالديه و يرغب
مسلّم ، مرد ثروتمند بزرگداشته مىشود تو او را مىنگرى كه به آنچه در دست دارد اميد مىرود و دل مىگرايد . انّ و اسميّه بودن جمله ، از موكّدات است و نوع خبر ، طلبى است . ولى « تراه يرجى » جملهء ابتدائى است .
13 -
فما الحداثة عن حلم بمانعة * قد يوجد الحلم فى الشّبان و الشّيب « 2 »
جوانى بازدارندهء شكيبايى نيست . شكيبايى در جوانان و پيران يافت مىشود .
باء زائده بر سر مانعة و اسميه بودن جمله از موكّدات است و نوع خبر ، طلبى است .
تمرين
اذكر اضرب الخبر و ادوات التوكيد .
شيوهها و انواع خبر و ابزار تأكيد را ذكر كن .
1 - قال تعالى :
« وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ فَوَ رَبِّ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِثْلَ ما أَنَّكُمْ تَنْطِقُونَ »
« 3 »
خداى برين گفت : روزى شما و آنچه بدانها وعده داده شدهايد در آسمانهاست . سوگند به خداى آسمان و زمين كه واقعا او حق است همانگونه كه خود شما سخن مىگوييد .
2 - و قال تعالى :
هامش
( 1 ) . اين شعر از حسّان بن ثابت است .
( 2 ) . شرح ديوان متنبّى ، نوشتهء برقوتى ، ج 1 ، ص 117 .
( 3 ) . ذاريات / 23 و 24 .