در سر باشند : مسواك زدن و موى سبيل چيدن و موى سر را دو تا كردن و مضمضه است و استنشاق و اما آنچه در تن باشند : ختنه است و چيدن موى زهار و كندن موى زير دو بغل و چيدن ناخنها و استنجاء ( مضمضه گرداندن آب در دهان و استنشاق كشيدن آب در بينى و استنجاء شستن مقعد با آب مترجم ) .
اما روشهاى حنيفى كه خدا عز و جل به پيغمبرش فرمود ( 125 سوره النساء ) و پيروى باش ملت ابراهيم " كه پاك است " ده سنت باشند پنج در سر و پنج در تن و مانند همان را آورده : 2 - همان : تا رسول خدا ( ص ) كه فرمود : پنج از فطرتند : چيدن ناخن گرفتن ، سبيل و كندن موى زير بغل و ستردن موى زهار ، بريدن دول .
3 - تفسير قمى : خدا بابراهيم حنيفيه را فرو فرستاد كه پاكيزگى است و آن ده چيز است : پنج در سر و پنج در تن و آنچه در سر است گرفتن سبيل و آراستن ريش و فرو خواباندن مو و مسواك كردن و خلال است ، و آنچه در تن ستردن مو از تن و ختنه و چيدن ناخنها و غسل جنابت و شستشو با آب است كه اين پنج در تن همان شيوه پاكيزگى كه ابراهيم آورد و نسخ نشده و نشود تا روز قيامت و آنست تفسير گفته خدا : ( و پيروى كن از كيش ابراهيم كه حنيف است ) .
4 - تفسير عياشى : تا امام باقر ( ع ) كه فرمود : حنيفيه چيز بجا نگذارده تا اينكه چيدن سبيل و گرفتن ناخن و ختنه هم از آن بشمار است .
5 - همان : تا رسول خدا ( ص ) كه فرمود : براستى خدا عز و جل خليلش ابراهيم را به حنيفيه برانگيخت و فرمانش داد بگرفتن سبيل و چيدن ناخن ، و كندن موى زير بغل ، و ستردن موى زهار ، و ختنه كردن .
6 - مكارم الاخلاق : از امام صادق ( ع ) فرمود : ميان نوح و ابراهيم هزار سال بود ، و شريعت ابراهيم يكتاپرستى و اخلاص ، و ريشه كندن بتها است ، و آن سرشتى است كه مردم را بر آن آفريده و آن حنيفيه است ، و بر آن آفريده و آن حنيفيه است ، و بر آن پيمان گرفته كه جز خدا پرستش نشود ، و شريك برايش نياورند چيزى را ، فرمود : و به او فرمود نماز و امر و نهى ولى احكام مقررات ارث را به او نفرمود و در حنيفيت برايش افزود : ختنه و چيدن سبيل ، و كندن موى زير بغل و گرفتن ناخن و ستردن موى زهار و او را فرمان داد بساختن خانه كعبه و حج و مناسك ، اينها همه شريعت او است ( ع ) و از آن حضرتست ( ع ) كه خدا عز و جل بابراهيم فرمود : پاكيزه شو پس سبيل خود را زد باز فرمودش پاكيزه شو ، موى زير بغلش را كند باز فرمودش پاكيزه شو ناخنهايش را گرفت ، باز
بحار الأنوار ( ج 73 ) ( آداب و سنن ) ( فارسى ) — صفحة 46
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٤٦