و كامل وضوء گرفتن و حفظ تندرستى ، پايان سخن محقق طوسى در آن رساله .
باب شصت و يكم در باره امورى كه مايه قوه حفظ و يا فراموشيند و آنچه ديوانگى آورد
اخبار باب
1 - خصال : بسندش تا امام كاظم ( ع ) فرمود : نه تا فراموشى آرند ، خوردن سيب ترش و گشنيز ، و پنير ، و دم زده موش ، و شاشيدن در آب ايستاده ، و خواندن نوشته گورها ، و راه رفتن ميان دو زن ، و دور انداختن شپش ( يعنى زنده ) و حجامت در پس سر .
2 - همان : در سفارش پيغمبر ( ص ) بعلى ( ع ) مانندش آمده و افزوده كه اى على سه تا حفظ را فزايند و درد را برند كندر و مسواك و خواندن قرآن .
دعوات راوندى : پيغمبر ( ص ) فرمود : اى على نه تا فراموشى آورند و مانندش را آورده و گفته : اى على در سه تا بيم ديوانگى است : ريدن ميان گورها ، و راه رفتن در يكتا موزه ، و خوابيدن در تنهائى .
3 - گويم : صدوق در من لا يحضره الفقيه ضمن سفارشهاى پيغمبر ( ص ) آورده كه اى على نه چيز فراموشى آورند ( و مضمون شماره 1 را آورده با اندكى جابجائى جملهها ) .
4 - مكارم الاخلاق : تا امير مؤمنان ( ع ) فرمود : سه تا بلغم را برند و حفظ را فزايند مسواك ، و روزه ، و خواندن قرآن و محقق طوسى ره در آخر رساله آداب المتعلمين گفته : فصل يازدهم : در آنچه قوه حفظ آورند يا فراموشى ، نيرومندتر اسباب حفظ كوشش و مواظبت و كم خورى ، و نماز شب با خضوع و خشوع و خواندن قرآن كه بقولى چيزى نباشد كه حفظ را بيش كند چون قرآن خواندن بويژه آيه الكرسى و خواندن قرآن با تدبر بهتر است كه فرموده ( ص ) بهتر كار امتم خواندن قرآنست با تدبر . و هم بر صلوات فرستادن بر پيغمبر ( ص ) ، و مسواك كردن ، و نوشيدن عسل و خوردن كندر با شكر ، و خوردن 21 دانه كشمش سرخ در هر روز ، و هر چه حفظ آورد و درمان بسيارى از بيماريها و دردها باشد و هر چه بلغم و رطوبتها را كم كند در قوه حفظ فزايد ، و هر چه بلغم را فزايد فراموشى آورد .
و اما آنچه فراموشى آورد گناهان باشند كه اثر بسيار دارند ، و اندوه و غم براى كارهاى دنيا و درگيرى و علاقه بدانها ، و گفتيم كه نشايد خردمند به امور دنيا همت گمارد زيرا زيان دار و سود ندارد ، و هم دنيا دل را تيره كند و هم آخرت دل را روشن نمايد ، و تحصيل