5 - محاسن : بسندش از امام صادق عليه السّلام كه نطفه مؤمنى در پشت بتپرستى باشد و بدان آسيبى نرسد تا آن را بر نهد و چون آدمى درست و كامل شد به دو بدى نرسد تا به تكليف رسد ( 138 ) .
6 - اختصاص ( 25 ) از محمد بن حمران كه پرسيدم از امام صادق عليه السّلام خدا سرشت مؤمن را از چه آفريده ؟ فرمود : از سرشت آن بالا بالاها گفتم مؤمن را از چه آفريده ؟ فرمود : از سرشت پيمبران و چيزى آن را آلوده و پليد نكند .
7 - ( 24 ) بسندش از امام سجاد عليه السّلام كه خدا پيغمبران را از سرشت عليين آفريد از دل و تن آنها و دل مؤمنان را هم از همان سرشت آفريد و تنشان را از فرودتر آن و كفار را از سرشت سجين آفريد از دلشان و تنشان هر دو و آنگه آميخت دو سرشت را از اينجاست كه مؤمن كافر آرد و كافر مؤمن و از اينجاست كه مؤمن دچار گناه شود و كافر نيكوكارى كند و دل مؤمنان شيفتهى آنست كه از آن آفريده شدند و دل كافران شيفته همان كه از آن آفريدهاند .
بيان : خلق پديد آوردن و يا اندازه گرفتن است ، و در نهايه است كه طينت مرد آفرينش و مايه او است و گفته : عليون نام آسمان هفتم است و بقولى نام دفتر فرشتههاى پاسبان كه اعمال بندههاى خوب بدان برايند ، و بقولى مراد بالاتر جاها و بالاتر پايهها است و نزديكتر آنها بخداى تعالى در ديگر سرا . . . پايان .
از دلشان و جانشان . بسا كه مقصود همان دل معروف صنوبريست كه روح ببخار لطيف پراكنده از آن وابسته شود و مخالفت ندارد با آنچه در باب خلق ابدان ائمه عليهم السّلام گذشت كه تن آنان از سرشت عليين آفريده است و روحشان از بالاتر با اينكه اگر مقصود از آن روح هم باشد مىشود ميان آنها جمع كرد كه منظور از سرشت مايه آنست يا منظور از پيغمبران جز پيغمبر ما باشد .
در قاموس است كه سجين بر وزن سكين جايگاه كتاب فاجرانست و يك وادى در دوزخ يا سنگى در زمين هفتم ، و در نهايه است كه نامى است براى آتش . . .
بحار الأنوار ( ج 64 ) ( اخلاق اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 60
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٦٠