و اگر بر سنگى بخوابانند بخوابد ( و بعد از شرح لغت از نهايه گويد ) و بقولى بنره شتر مانند كرده كه ماده شتر براى اشاره باينكه مؤمن ميتواند از خود دفاع كند ولى ايمان و مقرراتش جلوگير او است .
گويم : در يك نسخه نره شتر با الف آمده ولى يكمى روشنتر است .
59 - و گويم : در شهاب الاخبار روايت است از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله كه مؤمنان آسانند نرمند ( هينون لينون ) .
در ضوء : هون سكينه و وقار است خدا تعالى فرموده : ( 63 - الفرقان ) راه مىروند در زمين باوقار ( و پس از شرح لغت هون ) گفته : ابن الاعرابى گويد : با واژه هين ولين مخفف مدح كنند با هين ولين با تشديد نكوهش كنند ، و ديگرى گفته هر دو بيك معنا باشند و اصل واژه با تشديد است و هون در كلام عرب بر دو وجه آيد :
1 - اينكه آدمى بطبع خود رام و هموار باشد تا آنجا كه زنندگى ندارد ، و اين مدح او باشد كه فرمود راه روند در زمين رام و هموار .
2 - بدنبال تسخير و خوار كردن و اهانت زورگو باشد كه خدا فرموده ( 17 - فصلت ) درگرفت آنان را عذاب خوارى و دور نيست كه واژه هاون ( كه با آن چيزها را بكوبند ) از اين معنا باشد زيرا با آن چيزهاى سخت و سفت نرم شوند ، و آن واژه عربى درست است و هاون بيك و او نادرست است .
آن حضرت صلّى اللَّه عليه و آله و سلم مؤمنان را وصف كرد كه هينون لينون باشند ، و مقصود فرمان بدانها است كه با نرمش و خوش اخلاق باشند . و باد و بروت نكنند و آرام و فروتن باشند ، و دنباله حديث اينست كه مانند نره شتر مهار در بينى اگرش بكشى فرمان برد و اگرش بخوابانى بخوابد . تا گويد - و بقولى انف آنكه بينى او از فشار مهار زخم شده و از درد آن هيچ در برابر قائدش مقاومتى ندارد ، و به قولى انف بمعنى رام است . . .
و فرمود صلّى اللَّه عليه و آله : حرام است دوزخ بر هموار نرم آسان نزديك .
بحار الأنوار ( ج 64 ) ( اخلاق اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 283
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٨٣