كند تا بداند گوش بسخن خوب ندهد تا بدان ببالد ، و نگويدش تا زور به ديگرى كند ، اگر به او ستم شود صبر كند تا خدا باشد كه برايش كين كشد .
نفسش از او در رنج است ، و مردم از او در آسايش ، خود را رنج دهد براى ديگر سرا ، و آسوده دارد مردم را از خويش ، دورى گزيند از ناخواهى و براى پاكى و نزديكى او بهر كه باشد نرمشى و مهربانيست ، دوريش تكبر و بزرگى كردن نيست ، نزديكش نيرنگ و هرزگى نه .
بلكه پيروى كند از هر كه پيش از او اهل خير بوده ، و پيشواى آيندهها باشد از نيكخواهان .
گفت : همام نعرهاى زد كه جانش با آن در آمد ، و امير مؤمنان عليه السّلام فرمود :
هلا به خدا كه من از اين بر او ترسان بودم ، و فرمود : او را آماده كردند و بر او نماز خواند و فرمود : پندهاى رسا چنين كنند با اهل آنها .
يكى گفت : خودت را چه شود يا امير مؤمنان ( كه زنده ماندى ) فرمود :
واى بر تو هر كس را اجلى باشد كه از آن نگذرد ، و سببى كه از آن تجاوز نكند ، آرام باش ، بازگو مكن زيرا جز اين نيست كه شيطان اين گفتار را بزبانت دميد .
در كتاب سليم بن قيس هلالى مانندش آمده .
توضيح : همانا ذكر اين خطبه شريفه را دوباره كرديم تا از دست خواننده كتاب نرود سودهاى خاص هر روايت آن با اينكه چون مشك هر چه تكرار شود بويا باشد .
بدان چه از خويشى با پيغمبر مخصوص تو ساخت و به تو داد از مقام وصايت و خلافت و آنچه تو را بخشيد از سوابق و مناقب و به تو داد از علم و قرب و اخلاق گزيده و با همه آنها .
لما معنى استثناء دارد يعنى بهر حال خواهان وصف آنهايم جز حال وصف كردن آنها ، و سخن در باره تفسير گناه آدم و حوا گذشته و يادآوريش در اينجا براى بيان
بحار الأنوار ( ج 64 ) ( اخلاق اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 275
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٧٥