كه آن مكروه است ، دليلى برايش نديدم ، و بقولى كنايه است از اهتمام بعبادت در نهايه است در حديث اعتكاف كه چون دهه آخر ميرسيد بيدار ميكرد خانواده خود را و لنگ مىبست و اين كنايه از كنارهگيرى هر چه بيشتر از زنها است ، و بقولى كمر - بستن براى عبادت ، گويند براى اين كار لنگ خود را محكم بستم ، يعنى دامن بكمر زدم برايش ، و در حديث است كه آن حضرت با برخى زنان خود مباشرت ميكرد كه لنگ بسته بود در حال حيض .
و اگر حديث كنند دروغ نگويند : در اين جمله با اينكه فرموده : اگر سخن كنند راستگويند بوئى از تكرار است و ممكن است آن را بحديث از پيغمبر و ائمه تفسير كرد و دومى را بسخن گفتن با مردم كه جز آن باشد و مىشود آن را معنا كرد : كه اگر حديث به آنها گويند دروغش نشمرند ، و مىشود هر دو يك خصلت باشند و براى تأكيد تكرار شده .
و چون وعده دهند خلف نكنند ، مشهور ميان فقهاء استحباب وفاء بوعده است و از آيه و برخى اخبار وجوب فهم شود ، و نميشود اين خبر را دليل وجوب آورد ، چون بسيار مستحبات در آنست .
رهبان شب : يعنى خلوت كنند براى زارى و ترس از خدا و رياضت بيخوابى در عبادت مانند رهبانان صومعهنشين ، و رهبانيت در قول خدا تعالى ( 23 - الحديد ) و رهبانيتى كه آن را از خود درآوردند ، تفسير شده به نماز شب . شب زنده دارند جدا است از رهبانيت در شب زيرا رهبانيت زارى و ترس از خدا است و خلوت گزينى و نماز شب وابسته به اينها نيست .
و آزار نكشد از آنها همسايه خانه و همسايه پيش پناهنده است ، يا همسايه خانه و همسايه در مجلس ، يا منظور از آزار يكم بدست خود او و از دوم بدست خدمتكار و يارانش با اينكه هر دو همسايه خانهاند .
راه رفتن آنان در زمين هموار است . اشاره دارد بگفته خدا ( در سوره فرقان )
بحار الأنوار ( ج 64 ) ( اخلاق اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 222
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٢٢