ميان مردم منتشر نگردد ، و كافر قدردانى شود .
بيان : گويا مقصود از علت اينست كه چون نيكى او خالص براى خدا است و پسند او نميخواهد خدا پاداش در دنيا داشته باشد و نعمت او زير پرده ميماند تا ثواب ديگر سرايش كامل باشد ، و كافر چون شايسته ثواب ديگر سرا نيست پاداش دنيا دارد چون عبادتهاى شيطان .
و بقولى اين براى آنست كه مؤمن نيكيش را از مردم نهان كند ، و خود نمائى و شهرتطلبى ندارد و بسوى خدا بالا رود و در مردم منتشر نشود ، و كافر آشكارا براى خودنمائى و شهرتطلبى كار كند و در مردم منتشر گردد ، و خدايش نپذيرد و بدرگاه او بالا نرود .
و بقولى كارهاى نيك بسيار دارد كه جز خدا و آموختههاى وحى او ندانند زيرا نيكى او همان دادن پول و كالا نيست بلكه مانند زنده بودن مردم است بوجود او ، و مانند آنها از نعمتهاى بزرگ نهانى .
و بسا گفتند : براى اينست كه مؤمن نيكى به ناتوانان و مستمندان كند كه نزد مردم آبروئى ندارند و نامور نيستند و از اين رو نيكى او زبانزد مردم نشود ، و كافر به معروفترين و شاعران و مردان نامور نيكى كند و پر آوازه شود .
اگر گويد : برخى اين توجيهات منافى است با آنچه در باب ريا خواهد آمد كه خدا تعالى كردار خالص را پديدار كند ، و در چشم مردم بيش نمايد ، و هر كس براى مردم كارى كند خدايش در ديد مردم اندك سازد .
گوئيم : مىشود اين اخبار را حمل بغالب كرد و آن ديگر را بكمياب و نادر ، يا اين را بمؤمن خالص و آن را به ديگران ، يا اين را بر عبادت مالى و آن را بر عبادت بدنى .
بحار الأنوار ( ج 64 ) ( اخلاق اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 209
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٠٩