( 83 - النساء ) البته بدانند آن را آنان كه استنباط نمايند از آنها .
ب - مقصود اين باشد كه ما خاندان خلفاء پيغمبريم و اين فضيلت را بر ديگر مردم داريم و ديگر آن را بر مردم نبط برترى نباشد زيرا آنها هم از نژاد ابراهيم باشند .
وانگه بيان كرد كه نبطى از نظر ريشه لغت دو معنى دارد : يكى بر آوردن آب از ميان خاك و گل و اين زيانى ندارد بشرافت نسب ، و ديگرى بر آوردن دانش كه ما خود از آنيم و نبطى دشنامى نباشد بلكه ستايشى باشد براشان . . . و بسا مراد از نبط كسى باشد كه او را به اينكه نبطى است نكوهش كنند ، يعنى آنان كه پس از كفر و اسيرى مسلمان شدند و بيشترشان يا از قريش بودند يا اهل كتاب و همه از نژاد ابراهيم عليه السّلام بودند . و خبر را تفسيرهاى ديگر هم توان كرد كه براى انديشمند از آنچه گفتيم روشن باشند .
16 - معانى الاخبار ( 404 ) بسندش از محمد بن مسلم كه شنيدم امام باقر عليه السّلام ميفرمود : هر كه در مسلمانى زاده عربست ، و هر كه بدلخواه مسلمان شود برتر است از آنكه بناخواه شده ، و مولا آنكه اسيرش آوردند و مسلمان شده و آنست مولا .
17 - معانى الاخبار ( 405 ) بسندش از ابى جعفر عليه السّلام كه هر كه در مسلمانى آزاد زاده است عربى باشد ، و هر كه پيمانى داشته و آن را شكسته مولاى پيغمبر ( ص ) باشد . و هر كه بدلخواه مسلمان شد مهاجر است .
بيان : عربى است يعنى به زبان شرع يا حكم او را دارد در وجوب احترام ، و هر كه پيمان امان دارد از يك مسلمانى مولاى رسول خداست كه آن را مقرر داشته و امضاء كرده و هر كه آن را شكند پيمان پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله را شكسته .
در قاموس گفته : مولا ، بنده آزادكننده ، آزاد شده ، همسايه ، هم پيمان ، نعمت ده ، نعمتگير باشد .
و مهاجر است يعنى در ثواب و احترام .
18 - خصال ( ج 1 ص 60 ) بسندش از امام هفتم عليه السّلام كه مردم سه باشند : ( در
بحار الأنوار ( ج 64 ) ( اخلاق اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 143
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٤٣