آنان نهاد بهتر از آنان را كه وابستههاى از ديگرانند .
اخبار باب 1 - معانى الاخبار : 405 بسندش كه مردى به امام صادق عليه السّلام گفت : هر كه عربى اصل يا مولا و وابسته صريح نباشد سفلى و زبونست ، فرمود : وابسته صريح كدامست ؟ و آن مرد گفت : آنكه پدر و مادرش مملوك بودند و او آزاد شده فرمود :
براى چه اين را گويند ، گفت : براى اينكه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرموده : مولا و آزاد كرده مردمى از خود آنهايند ، فرمود : سبحان اللَّه آيا نرسيده به تو كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : منم مولاى هر كه مولا ندارد و منم مولاى هر مسلمان از عرب و عجم ، پس آنكه مولا و وابسته رسول خدا است آيا از خود رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله نيست .
و آنگاه فرمود : كدام شريفترند ؟ آنكه از خود رسول خدا است يا آنكه از خود يك عرب جلف شاشو بر پاشنههاى خويش است ، و آنگاه فرمود : آنكه از خواهش دل مسلمان شده بهتر است از آنكه از ترس مسلمان شده و منافقان از ترس مسلمان شدند و موالى از ميل خود .
بيان : صلب بمعنى سخت ، و سفل فرودين و اينكه فرمود : مولاى هر قوم از خود آنها است براى تشويق آنها است باحترام آزادشدهها و رعايت آنان و پست نكردن مقامشان و سرزنش آنها بپستى نژادشان نه اينكه چون خود آنهايند در همه چيز چنانچه برخى عامه فهميدند .
در نهايه در شرح حديث زكات گفته : مولا و آزاد كرده مردمى از خود آنها است ، ظاهر از مذهب كه مشهور است اينست كه آزاد كردههاى بنى هاشم و مطلب رواست زكات بگيرند و بر آنها حرام نيست ، چون پيوند نژادى كه سبب حرمت زكات به بنى هاشم و مطلب است در ميان نيست ، و در مذهب شافعى از راهى حرام است بر موالى آنها گرفتن زكات براى اين حديث .
و وجه جمع ميان حديث و نفى حرمت اينست كه همانا اين را فرموده براى پاكى
بحار الأنوار ( ج 64 ) ( اخلاق اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 135
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٣٥