دلالت بر قيام مسلحانهء وى مىكند ، بيان كردهاند . يكى از آنها قيام مسلحانهء شخصى به نام « سفيانى » است « 1 » و نشانهء ديگر ، ظهور
هامش
( 1 ) در بارهء « سفيانى » جاى اين بحث وجود دارد كه آيا « سفيانى » به معناى فرد خاصى است يا اينكه اين لفظ ، كنايه از مظهر انحراف و طغيان عليه حق و حقيقت است كما اينكه به گمان قوى مراد از « دجال » ، مظهر « تزوير » و « ريا » و « حقهبازى » و « عوامفريبى » است و وجود چنين افرادى در هر زمان ، امكانپذير مىباشد و از بعضى روايات اين مطلب كاملا استفاده مىشود .
بنا بر اينكه سفيانى فرد خاصى باشد ، در بارهء نام او در روايات به اختلاف سخن گفته شده . در بعضى از آنها به نام « عثمان بن عنبسه » و در بعضى ديگر به نامهاى ديگر خوانده شده و در بعضى تصريح شده كه « سفيانى » چندين نفرند كه در هر زمان ، ظهور خواهند نمود كما اينكه در مكان ظهور او نيز در روايات اختلاف است ؛ در بعضى روايات « وادى يابس » در « فلسطين » و در بعضى « اردن » و در بعضى ديگر « يمن » ذكر شده و در بعضى ديگر « خراسان » و در بعضى از روايات مكانهاى ديگرى بيان شده است . و همان گونه در بارهء سيرهء سفيانى اختلاف وجود دارد . در اكثر روايات از او به « سوء سيره » و روش ناپسند ياد شده ، ولى در بعضى روايات ديگر از او به فردى ياد شده كه داراى « حسن سيره » خواهد بود و در آخر ، خلافت را به « مهدى » خواهد سپرد .
به هر حال ، آنچه از روايات ، « غيبتيه » استفاده مىشود اين است كه خروج سفيانى از علامتهاى حتميهء ظهور امام زمان است ، به اين معنا كه قبل از ظهور مهدى ، حتما فردى به نام « سفيانى » از اولاد « يزيد بن معاويه » خروج خواهد كرد .
آنچه از روايات استفاده مىشود اين است كه علامتهاى ظهور « مهدى » بر دو قسم است :
قسم اول : علامتهاى حتمى و آن دسته از نشانههايى است كه يقينا انجام خواهد گرفت مانند ظهور سفيانى و فريادى كه در نيمهء ماه رمضان در تمام روى زمين شنيده خواهد شد و كشته شدن فردى به نام « محمد بن الحسن » از اولاد « امام حسن مجتبى » در مسجد الحرام بين ركن و مقام ابراهيم و « خروج دجال » .
قسم دوّم : علامتها و نشانههايى است كه يا امكان تغيير و تبديل در آن وجود دارد و يا اگر حتما انجام شود به طور كلى و عمومى انجام خواهد گرديد و آنها امور زيادى است كه برشمردن آنها موجب طولانى شدن پاورقى است ( در اين باره به كتابهاى : بحار ، ج 13 . منتهى الآمال ، حالات مهدى و بشارة الاسلام ، رجوع شود ) .