هامش
= « حكم بن عيينه » ، « سلمة بن كميل » و . . .
« حشويه » در باب اعتقادات اسلامى ، داراى عقايد و نظريات خاصى هستند كه ما بعضى از آنها را نقل مىكنيم :
« حشويه » مىگويند : انسان در انجام اعمال خير و شر ، مجبور و بدون اختيار است .
آنان معتقدند « خداوند » از نظر خلقت ، شبيه انسان است ! ! و خداوند مانند انسان ، داراى نفس و بدن و گوش و چشم و دست مىباشد ! ! و در اين باره به ظاهر آيات قرآن استدلال مىكنند . و همين طور هر روايتى را كه فرد دانشمند و مورد اعتمادى از پيغمبر نقل كند و سلسلهء راويان آن را به طور مشخص ذكر كند ، آن روايت از نظر آنان حجت و معتبر خواهد بود .
از ديگر عقايد آنان اين است كه معتقدند « على ( عليه السّلام ) » ، « طلحه » ، « زبير » و « عايشه » در جنگ با يك ديگر خطا كردند و كسانى كه به هيچ كدام از آنان كمك نكرده و ساكت نشستند ، راه درست رفته و عمل صحيح انجام دادند و جنگ آنان با يك ديگر ، مورد تأييد ما نيست ولى خودشان را دوست داريم و از ساير اعمالشان پيروى مىكنيم و خوب و بد آنان را به خدا وامىگذاريم .
همچنين آنان مىگويند : « على ( عليه السّلام ) » از تمام مردم افضل و اعلم است ولى « امامت » او از هنگامى محقق شد كه مردم با او بيعت كرده و « خلافت » را به دست او سپردند و قبل از آن امام نبود ! ! ! براى آگاهى بيشتر به كتابهاى « فرق الشيعهء نوبختى » ، « المقالات و الفرق » و « ملل و نحل » رجوع شود .
زيديه « زيديه » گروهى هستند كه ادعاى پيروى و هواخواهى از « زيد » فرزند امام چهارم شيعيان « على بن الحسين » معروف به « زين العابدين » و « زيد پسر حسن بن على » مىكنند . در تاريخ ملتهاى اسلامى ، نسبتهايى به « زيد » دادهاند كه اين نسبتها از نظر رواياتى كه از پيشوايان شيعه در بارهء وى به ما رسيده ، به كلى مردود است .
در شأن « زيد » همين بس كه امام هشتم شيعيان « على بن موسى ( عليهما السّلام ) »