عنوان احكام ثانوية ؟
ماليات كه از آن به عنوان خراج تعبير مىكنيم به سه معنى ودر سه مورد استعمال مىشود كه به نظر حقير دو تاى از آنها از عناوين اوّليه وسومى يعنى ماليات وخراجى كه اكنون محلّ بحث است از عناوين ثانوية باشد .
شكى نيست كه دو معناى خراج از بدو تشكيل حكومت اسلامى تحقق يافته وبالتفصيل در كتب فقهاء خاصّه وعامّه مطرح شده است وآن دو معناى معهود كه در كتب فقهاء وكتب أموال وخراج وگاه در كتب تاريخ وتاريخ تمدّن ، مورد نظر واقع شده است ، يكى در مورد أراضي است كه از آن به خراج أراضي تعبير مىكنند وديگرى در مورد معاهده وقرارداد صلح با كفّار أهل كتاب است كه از آن به خراج جزيه تعبير مىشود . ولى معناى سوم از ماليات وخراج كه فعلا محل بحث ونظر ماست مالي است كه دولت از أجناس وأموال ودرآمدهاى مسلمانان - غير از أراضي وزمينها - مىگيرد .
وتمام مالياتها چه مستقيم وچه غير مستقيم ، چه سرانه وچه بر واردات يا ماليات رأى يا ماليات بر ارث يا بر مشاغل يا بر فروش يا بر شركتها يا ماليات ارزش إضافي يا امنيت اجتماعي وأمثال اينها همه داخل اين عنوان سوم است وأغلب مالياتهايى كه اكنون وزارت دارايى از مردم وصول مىكند ماليات بر درآمد واز نوع سوم
الرسائل الفقهية — صفحة 200
مساهمون: السيد مرتضى الحسيني النجومي
ص٢٠٠