خنك كردن است ؛ زيرا همانگونه كه سجده بر لباس متّصل ، آسان است ، حمل دستمال يا پارچه نازك هم سهل و آسان است « 1 » .
بنا بر اين ، حديث مزبور همانگونه كه بر عدم جواز سجده بر لباس متّصل دلالت مىكند - چنان كه شيخ اين گونه برداشت كرده است - بر عدم جواز سجده بر غير زمين نيز دلالت مىنمايد .
3 - خبّاب بن ارتّ در روايتى مىگويد : در ارتباط با شدّت گرما و اذيت و آزار آن در هنگام سجده به پيشانى و كف دستهايمان به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم شكايت كرديم و حضرت به شكايت ما ترتيب اثرى نداد « 2 » .
در عبارت مسلم آمده است : خبّاب مىگويد : نزد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم آمديم سپس از گرماى طاقت فرسا به حضرتش شكايت كرديم و حضرت به شكايت ما وقعى نگذاشت « 3 » .
البداية و النهايه ، حديث مذكور را از احمد و بيهقى نقل كرده و چنين تأويل مىنمايد : آنچه من از حديث مزبور برداشت مىكنم اين است كه اين حديث ، نسبت به حديث اوّل ، مختصرتر است و ديگر اينكه بسيار بعيد است كه آنان - مسلمانان - از اذيّت و آزارى كه مشركين به آنان روا مىداشتند به اين صورت كه آنان را روى شنهاى داغ مىكشيدند و آنها دستهاى خويش را سپر قرار داده تا صورتهايشان آسيب نبيند ، به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم شكايت كرده باشند . خود تعقّل كن « 4 » .
هامش
( 1 ) - طبرانى در معجم الصغير ، ج 1 ، ص 157 .
( 2 ) - اين عبارت بيهقى است كه مىگويد : « قال شكونا إلى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلم شدّة الرمضاء فى جباهنا و أكفّنا فلم يشكنا » .
( 3 ) - « قال : أتينا رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلم فشكونا إليه حرّ الرمضاء فلم يشكنا » .
( 4 ) - البداية و النهايه ، ج 3 ، ص 60 صاحب بدايه با اين استبعاد مىخواهد حديث را تضعيف كند و يا رد نمايد ولى كثرت احاديث ، استبعاد او را رد مىكند .