و بدون حايل پيشانى با زمين جلوگيرى مىكند . عبيده - كه يكى از قرّاء و از بزرگان تابعين است - به وجوب سجده بر زمين و بدون حايل فتوا مىداد .
5 - صالح بن خيوان سبائى ، وجوب سجده بر زمين را از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم نقل مىكند و ظاهر نقل وى ، افتاء به مضمون اين حديث است . « 1 »
بيهقى بعد از نقل حديث چنين مىگويد : صالح بن خيوان - كه مورد اطمينان بوده و از تابعين است - نقل كرده است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم مردى را مشاهده كردند كه به يك طرف پيشانى سجده مىكرد ، در حالى كه عمامه ، پيشانى او را پوشانده بود . پس رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم آن را از صورت وى كنار زدند .
6 - حارث غنوى مىگويد : مرّة بن شراحيل همدانى به گونهاى سجده كرده بود كه پيشانى او به وسيلهء خاك ساييده شده بود . هنگامى كه مرد ، يكى از بستگانش او را در خواب مىبيند در حالى كه گويا موضع سجدهء وى همچون ستارهاى درخشان مىدرخشد . « 2 »
هامش
( 1 ) - « كان صالح بن خيوان السبّائى يحدّث وجوب السجود على الأرض عن رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلم و ظاهر نقله الافتاء بمضمون الحديث » .
سنن الكبرى ، بيهقى ، ج 2 ، ص 105 . مدوّنة الكبرى ، ج 1 ، ص 73 - 74 . سيرتنا ، ص 128 به نقل از سنن الكبرى و نصب الرأية ، زيلعى ، ج 1 ، ص 386 .
صالح بن خيوان ( با « خاء » نقطهدار به نقل از تهذيب و ابن ابى حاتم و با « حاء » بدون نقطه به نقل از تهذيب و عبد الحقّ أزدى ) تابعى مورد اعتماد است ، چنانچه در ميزان الاعتدال ، ج 2 ، ص 293 .
الإصابة ، ج 2 ، ص 201 ، و اسد الغابه ، ج 3 ، ص 9 آمده است .
( 2 ) - « سجد مرّة بن شراحيل الهمدانىّ حتّى أكل التراب جبهته ، فلمّا مات رآه رجل من أهله فى منامه كأنّ موضع سجوده كهيئة الكواكب الدّرىّ يلمع » ، ( صفة الصفوة ، ج 3 ، ص 34 )
مرّة بن شراحيل يكى از متخلّفين از امير المؤمنان على عليه السّلام است . وى چنين گفته است :
على عليه السّلام در كارهاى خير در بدر و امثال آن بر من سبقت گرفت ولى من كراهت دارم كه در كارهاى بد او مشاركت داشته باشم ( قاموس الرجال ، ج 8 )