7 - از امير المؤمنين على عليه السّلام نقل شده است كه فرمود : همانا رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم روى حصير نماز مىخواند « 1 » . اخبار و روايات فراوانى در دست است كه بيانگر كيفيت نماز رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم و سجده نمودن حضرت بر حصير مىباشد « 2 » .
تحقيقى پيرامون الفاظ حديث
بر هيچ انسان متدبّرى پوشيده نيست كه عبارت : « پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم بر بساط و طنفسه يا عبقرىّ يا طبرى نماز مىخواند » ، هيچگاه بر سجدهء بر آنها توسّط پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم دلالت ندارد ؛ زيرا اينكه نمازگزار به هنگام نماز روى آنها بايستد ولى بر خاك يا خمره و امثال آن سجده كند ، امرى ممكن و قابل تحقّق است ، كما اينكه در بحثهاى سابق در حديثى آمده بود كه : آن حضرت روى بردى مىايستاد و بر زمين سجده مىكرد .
امّا عبارت « پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم بر خمره نماز مىخواند » ، با توجه به اينكه وسعت خمره تنها به اندازهء صورت انسان است ، به روشنى بر مسألهء سجده بر خمره دلالت دارد ، بنا بر اين ، معنايى جز سجده بر خمره براى « نماز خواندن بر خمره » وجود ندارد .
هامش
فمت عليه و سجدت على الأرض فلا بأس و ان بسطت عليه الحصير و سجدت على الحصير فلا بأس » ، ( اين حديث قبلا از وسائل الشيعة نيز نقل شد )
( 1 ) - بحار الأنوار ، ج 85 ، ص 157 : « قال : إنّ رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلم صلّى على حصير » .
( 2 ) - ر . ك : سنن الكبرى ، بيهقى ، ج 2 ، ص 421 به نقل از ابو سعيد . سنن نسائى ، ج 2 ، ص 57 .
ارشاد السارى ، ج 1 ، ص 405 . شرح النبوى در حاشيهء ارشاد السارى ، ج 3 ، ص 164 ، سيرتنا ، ص 129 - 130 ، الرصف ، ص 288 ، منحة المعبود ، ج 1 ، ص 85 . شرح أحوذى بر جامع ترمذى ، ج 1 ، ص 273 . عون المعبود ، ج 1 ، ص 249 . وسائل الشيعة ، ج 3 ، باب السجود . بحار الأنوار ، ج 85 ، ص 144 - 159 . سنن ابو داوود ، ج 1 ، ص 177 و تيسير الوصول ، ج 1 ، ص 315 .