گرم است ، پس منتظر خنكى هوا باش . باز براى بار دوّم گفت : منتظر خنكى هوا باش ( و اين جمله را دو يا سه بار تكرار كرد و سپس ادامه داد : ) بعد از آن اذان بگو و سپس اذان دوم را بگو تا بيايم « 1 » .
5 - اگر روز گرم بود ، جهت اداى نماز تا هنگام خنكى هوا منتظر بمانيد .
همانا شدّت گرما از نسيم حرارت جهنم است « 2 » .
مرحوم علّامهء مجلسى - رحمة اللّه عليه - در معناى « إبراد » سخنى دارد كه مشتمل بر آنچه كه ذكر شد مىباشد و به همين جهت از اطالهء كلام و بحث ، با نقل آن سخن ، خوددارى مىكنيم « 3 » .
در هر حال ، از مجموع بحث روشن شد كه « إبراد » راهى براى فرار و رهايى از گرما در حال سجده و غير آن بوده كه به وسيلهء صحابه و ديگران ، إعمال مىشده است . و نيز روشن شد كه تا هنگامى كه امكان سجده بر خاك و زمين وجود دارد ، سجده بر غير زمين و گياهان جايز نمىباشد ، همانطور كه در رواياتى كه ذكر شد به اين نكته اشاره شده بود .
هامش
( 1 ) - المصنف ، عبد الرزاق ، ج 1 ، ص 545 . المصنف ابن ابى شيبه ، ج 1 ، ص 325 : « قال عمر لأبى محذورة حين أذّن له بمكّة : إنّ أرضكم معشر أهل تهامة حارّة ؛ فأبرد ، ثمّ أبرد - مرّتين أو ثلاثا - ثمّ أذّن : ثمّ ثوّب آتك »
( 2 ) - صحيح مسلم ، ج 1 ، ص 430 : « إذا كان اليوم الحارّ فأبردوا بالصلاة ، فإنّ شدّة الحرّ من فيح جهنّم » .
( 3 ) - خوانندگان محترم براى آگاهى بيشتر مىتوانند به بحار الانوار ، ج 83 ، ص 42 و بعد از آن مراجعه نمايند .