و رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : « بترسيد از خدا در آنچه كه به شما واگذار شده و حيوانهاى زبان بسته خود را رعايت كنيد در چهارپايان از اموالتان . پس عرض شد عجم [ زبان بسته ] چيست ؟ فرمود : گوسفند - چكاوك و كبوتر « 1 » » .
و نيز : « بترسيد از خدا در مورد اين بهائم « 2 » » .
و نيز : « اگر بر شما آنچه را كه در مورد چارپايان انجام داديد ببخشد ، همانا شما را بسيار بخشيده است « 3 » » .
و نيز : « از خدا در مورد بندگان و سرزمينهايتان بترسيد . زيرا شما در قبال چارپايان و سازهها مسئوليد « 4 » » .
و نيز : « بر آنچه كه در زمين هست رحم كنيد تا آنكه در آسمان هست ، بر شما رحم كند « 5 » » .
منظور رحم كنندههايى هستند كه بر آدميان و جانورانى كه دستورى براى كشتن آنها صادر نشده شفقّت داشته و نسبت بدانان مهربانند .
از اميرالمؤمنين على عليه السّلام روايت شده كه فرمود : « مقرّر شده كسى كه چارپايى را بدون غرض و بيهوده مىكشد يا درختى را قطع مىكند يا زراعتى را تباه مىنمايد يا خانهاى را ويران يا چاهى را كور مىكند بايستى قيمت آنچه را كه مستهلك شده يا تباه گشته بعنوان غرامت بپردازد و براى عبرت ديگران تعدادى تازيانه به او زده شود « 6 » » .
هامش
( 1 ) . « اتقوا اللّه فيما خولكم و فى العجم من اموالكم فقيل له : و ما العجم ؟ قال الشاة و القُبّر و الحمام » . البحار ، ج 64 ، ص 119 .
( 2 ) . « اتقوا اللّه فى هذه البهائم » . كنز العمال ، ج 9 ، ص 37 ؛ المعرفة و التاريخ ، ج 1 ، ص 339 .
( 3 ) . « لو غفرلكم ما تأتون إِلى البهائم لغفرلكم كثير » . كنز العمال ، ج 9 ، ص 37 .
( 4 ) . « اتقوا اللّه فى عباده و بلادكم فانكم مسئولون عن البقاع و البهائم » . نهج البلاغه ، خطبهء 65 .
( 5 ) . « ارحموا من فى الارض يرحمكم من فى السماء » . تراتيب الاداريه ، ج 2 ، ص 152 .
( 6 ) . « انه قضى فيمن قتل دابة أوْ قطع شجراً أَوْ افسد زرعا أوهدم بيتا أوغور بئرا أن يغرم قيمة ما استهلك و افسد و ضُرِبَ جلدات نكالا » . مستدرك الوسائل ، ج 3 ، ص 272 ؛ سنن الدارمى ، ج 2 ، ص 83 .