راست هدايت فرما ! تا آنان كه جاهلند حق را بشناسند و كسانى كه با حق ستيز و دشمنى مىكنند دست از عناد باز دارند « 1 » » .
[ با توجه به مطالب گذشته ] محقق بايستى در مضامين اين دعاها دقّت كند تا به حقيقت جهاد و جنگ در اسلام و اهداف آن برسد و مفهوم آن را درك نمايد .
3 . رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله هنگامى كه سريهاى را به جنگ اعزام مىنمود برايش دعا مىكرد « 2 » .
اميرالمؤمنين على عليه السّلام براى جنگجويان دعا مىكرد و مىفرمود :
« خدايا صبر و بردبارى را الهامشان ساز و كمك و نصرتت را برآنان نازل كن ، پاداش آنان را بزرگ و زياد كن « 3 » » كما اينكه براى دشمنانش چنين نفرين مىكرد :
« پروردگارا اگر حق را رد كردند جمعيتشان را پراكنده ساز و اتحادشان را درهم شكن و به خطايشان ، آنها را فرو كوب « 4 » » .
4 . رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله هنگامى كه اراده مىفرمود سريهاى را اعزام نمايد ، آنها را فراخوانده و رو به روى خود مىنشاند ولى فرماندهشان را در كنار خويش قرار مىداد .
5 . فرمانده سپاه را همواره به رعايت تقواى الهى مخصوصاً در مورد خود و
هامش
( 1 ) . « انى اكره لكم ان تكونوا سبابين و لكنكم لو وصفتم اعمالهم و ذكرتم حالهم كان اصوب فى القول و ابلغ فى العذر و قلتم مكان سبكم اياهم : « اللهم احقن دماءنا و دماءهم و اصلح ذات بيننا و بينهم و اهدهم من ضلالتهم حتى يعرف الحق من جهله و يرعوى عن الغى و العدوان من لهج به » . نهج البلاغه ، خطبهء 206 ؛ بهج الصباغه ، ج 9 ، ص 130 و 165 و پس از آن .
( 2 ) . ر . ك : جامع احاديث الشيعه ، ج 13 ، ص 116 .
( 3 ) . « اللهم ألهمهم الصبر و انزل عليهم النصر و اعظم لهم الاجر » ر . ك : وقعةالصفين ، ص 230 ؛ نهج البلاغه ، خطبهء 124 .
( 4 ) . أللهم فان ردوا الحق فافضض جمعهم و شتت كلمتهم و أبسلهم بخطاياهم » . ر . ك : وقعة صفين ، ص 203 ؛ نهج البلاغه ، خطبهء 124 .